Learning materials for your health  Learn

Our Blog

በእርግዝና ወቅት የአስም በሽታ

በእርግዝና ወቅት የአስም በሽታ አስም በእርግዝና ወቅት ሳንባን ከሚያጠቁ በሽታዎች ዋነኛው ሲሆን፤  ከ 3 እስከ 8 በመቶ የሚሆኑ ነፍሰ ጡር ሴቶች ላይ ይታያል፡፡ አብዛኛዎቹ ነፍሰ ጡር ሴቶች የእርግዝና ለውጦች በአስማቸው ላይ ምን ዓይነት ተጽዕኖ ያሳድር ይሆን? እና ለአስም  የሚደረጉ ሕክምናዎች ፅንሱን ይጎዱ ይሆን? በማለት ይጨነቃሉ፡፡ ተገቢው የአስም ሕክምና የተደረገላቸው ሴቶች በቀላሉ ምልክቶችን መቆጣጠር እና ጤናማ ልጅ መውለድ ይችላሉ፡፡  📌በደንብ ቁጥጥር ያልተደረገበት የአስም በሽታ፣ የአስም በሽታን ለመቆጣጠር የሚሰጡት መድኃኒቶችን በመውሰድ  ከሚፈጠረው አደጋ እጅግ ይበልጣል፡፡ አስም ያለባቸው ሴቶች ነፍሰ ጡር ከመሆናቸው በፊት ስለ ሁኔታቸው ከጤና ባለሙያ ጋር መወያየት አለባቸው፡፡ በአጋጣሚ ነፍሰ ጡር መሆናቸውን ያወቁ ሴቶች የአስም መድኃኒታቸውን  ሳያቋርጡ መቀጠል አለባቸው፡፡ በድንገት የአስም መድኃኒቶችን ማቆም ለእር...

የእድገት ደረጃ

የአንድ ዓመት ልጄ በተሟላ ጤንነት እያደገ መሆኑን እንዴት ማወቅ እችላለሁ?         -በትክክል እንዲያድግስ ምን ማድረግ አለብኝ?         -ሕፃኑ በትክክል ማደግ አለማደጉን ለመመዘን ሐኪምዎ የልጅዎን የእድገት ደረጃ ያጠናል፡፡ የእድገት ደረጃ (Developmental milestones) ምንድን ነው?         -የእድገት ደረጃ ማለት አብዛኞቹ ልጆች በተወሰነ የዕድሜ ክልል ውስጥ ሊያከናውኗቸው የሚገባቸው ዕድሜ ተኮር ችሎታዎች ስብስብ ነው። የሕፃን ሐኪምዎ ልጅዎ በሚገባ እያደገ እንደመጣ ለመለየት የሚረዱ ነጥቦችን በውስጡ ይዞአል:: በአጠቃላይ የእድገት ደረጃ (Developmental mi...

የፕሮስቴት ካንሰር

የፕሮስቴት ካንሰር (Prostatic cancer) የፕሮስቴት ዕጢ ምንድነው? ፕሮስቴት በወንዶች ላይ ብቻ የሚገኝ አነስተኛ መጠን ያለው ዕጢ ሲሆን ከሽንት ፊኛ በታች፣ ከፊንጢጣ ፊት ለፊት የሽንት ቧንቧን እንደ ቀለበት አቅፎ የሚገኝ ዕጢ ነው። የፕሮስቴት ዕጢ የዘር ፍሬን (Sperm cell) የሚመግብ እና የሚያጓጉዝ የዘር ፈሳሽ ያመነጫል።   የፕሮስቴት ካንሰር (Prostatic cancer) የፕሮስቴት ካንሰር በፕሮስቴት ዕጢ ውስጥ የሚከሠት ካንሰር ነው። ይህ ካንሰር የፕሮስቴት ሕዋሶች ከተለመደው የሕዋስ ቅርፅ ወጥተው እና ከቁጥጥር ውጭ ሆነው ሲያድጉ ይከሠታል። አብዛኛውን ጊዜ የፕሮስቴት ካንሰር ከ50 ዓመት በላይ በሆኑ ወንዶች ላይ የሚከሠት ሲሆን ዝግ ብሎ የሚያድግ የካንሰር ዓይነት ነው። የዓለም ጤና ድርጅት በአወጣው ጥናት መሠረት በዓለማች...

የፕሮስቴት ዕጢ መተለቅ

የፕሮስቴት ዕጢ መተለቅ (BPH) ፕሮስቴት በወንዶች ላይ ብቻ የሚገኝ አነስተኛ መጠን ያለው ዕጢ ነው፡፡ ከሽንት ፊኛ በታች፣ ከፊንጢጣ ፊት ለፊት የሽንት ቧንቧን እንደ ቀለበት አቅፎ የሚገኝ ዕጢ ነው። የፕሮስቴት ዕጢ የዘር ፍሬን (Sperm cell) የሚመግብ እና የሚያጓጉዝ የዘር ፈሳሽ ያመነጫል።   የፕሮስቴት ዕጢ መተለቅ ምንድነው? የፕሮስቴት ዕጢ መተለቅ ወይም ማደግ የፕሮስቴት ዕጢ ሕዋሳት ሲባዙ ወይም በመጠን ሲያድጉ የሚከሠት ሲሆን፤ የ...

ውርጃ

ውርጃ ምንድን ነው? ውርጃ የሚባለው አንዲት እርጉዝ ሴት እርግዝናዋ 28 ሳምንት ከመሙላቱ በፊት ሲቋረጥ ነው።  ጥናቶች እንደሚጠቁሙት በዓለማችን ላይ ከሚፈጠሩ እርግዝናዎች ውስጥ ከ 8 - 20% የሚሆኑት ከ 20 ሳምንታት በፊት ይቋረጣሉ። ከእነዚህ ውስጥ 80% ውርጃ የሚፈጠረው እርግዝናው 12 ሳምንት ከመሆኑ በፊት ነው። እ.ኤ.አ በ 2008  በኢትዮጵያ ውስጥ 382,500 የሚሆኑት ፅንስ ማስወረድ የተከናወኑ ሲሆን፤ ዕድሜያቸው ከ15 - 44 ከሆነ 1000 ሴቶች ውስጥ 23ቱ አስወርደዋል።  በከተሞች ውስጥ የሚገኘውን የፅንስ ማስወረድ ስናይ ደግሞ ለምሳሌ በአዲስ አበባ ከ1000 ሴቶች ውስጥ 49ኙ ውርጃ ፈጽመዋል።  ደኅንነቱ ያልተጠበቀ ውርጃ የሚባለው ምንድን ነው? ውርጃ ደኅንነቱ ያልተጠበቀ የሚባለው ከሚከትሉት ውስጥ አንዱን ወይም ሁለቱንም ሲያሟላ ነው። አስፈላጊው...

የታይፎይድ በሽታ

የታይፎይድ በሽታ (Typhoid Fever) የታይፎይድ በሽታ  ሳልሞኔላ ታይፊ በሚባል የባክቴሪያ ዓይነት የሚመጣ በሽታ ነው፡፡ በዚህ በሽታ የተጠቁ ሰዎች በብዛት የሚያሳዩት ምልክት ትኩሳት ሲሆን፤ ከትኩሳቱ በተጨማሪ ብዙውን ጊዜ የሆድ ሕመም እና ብርድ ብርድ ማለት ሊኖራቸው ይችላል፡፡ ይህ በሽታ እንደ አሜሪካ ባሉ ባደጉ ሃገራት ላይ እንብዛም አይገኝም። ይህ በሽታ አሜሪካ ውስጥ በዓመት ከ 300 ያነሱ ሰዎችን ብቻ ነው የሚያጠቃው። ነገር ግን እንደ ኢትዮጵያ ባሉ በማደግ ላይ ባሉ ሀገራት በጣም የተለመደ በሽታ ነው። ከ 1 እስከ 5 በመቶ የሚሆኑ ሰዎች በሽታውን እስከ አንድ ዓመት ለሚሆን ጊዜ ምንም ምልክት ሳያሳዩ ያስተላልፋሉ። የታይፎይድ በሽታ ከሰው ወደ ሰው የሚተላለፈው እንዴት ነው? በዋነኝነት ይህ በሽታ ከሰው ወደ ሰው የሚተላለፈው በንጽሕና ጉድለት ነው። በዚህ ምክንያት ሰዎች የተበከለ ምግብ እና መጠጥ በመመገብ በበሽታው ይያዛሉ።...

የሐሞት ጠጠር

የሐሞት ጠጠር ምንድንነው? የሐሞት ጠጠር በሐሞት ከረጢት ውስጥ የሚፈጠሩ ትናንሽ ጠጠሮች ናቸው:: የሐሞት ከረጢት ጥቅም በሰውነታችን ውስጥ ቅባቶችን ለማዋሐድ የሚያግዝ ሐሞት የሚባል ፈሳሽ ማከማቸት እና ማመንጨት ነው፡፡  የሐሞት ጠጠር እንዴት ይፈጠራል? ሐሞት በውስጡ ውሃ (97-98)% ፣  የሐሞት ጨው፣ ቢሊሩቢን እና ቅባቶችን (ኮሌስትሮል) ይይዛል። የሐሞት ፈሳሽ በጣም ብዙ ኮሌስትሮል ወይም ሌሎች ቆሻሻ ምርቶችን ከያዘ፣ እንዲሁም ሳይንቀሳቀስ ለብዙ ጊዜ ከቆየ ወደ ሐሞት ጠጠር ተቀይሮ ሊጠነክር ይችላል፡፡ ከዚያም ጠጠሩ ሐሞትን የሚያዘዋውሩ ቱቦዎችን በመዝጋት የሐሞት ፊኛ ሊያብጥ ይችላል፡፡  የሐሞት ጠጠር ምን ያህል ሰዎች ላይ ይከሠታል? በአሜሪካ ውስጥ በግምት ወደ 6 ከመቶ ወንዶች እና 9 በመቶ ሴቶች ላይ ይታያል፡፡ በጥቁር አንበሳ ሆስፒታል ውስጥ የሐሞት ጠጠር በሽታ በተያዙ 747 ሕሙማን ላይ በተደረገ ጥናት...

የድባቴ ህመም

  የድባቴ ሕመም (Major Depressive Disorder)   ድባቴ ምንድን ነው?   ድባቴ ከተከታታይ ሁለት ሳምንታት በላይ የሚቆይ የመደበር፣ ደስታ የማጣት ወይም የመነጫነጭ ሕመም ነው። ከታች በዝርዝር የሚብራሩ ሌሎች ተጨማሪ መገለጫ ምልክቶች አሉት፡፡ ሕመሙ የዕለት ተዕለት እንቅስቃሴን የሚያስተጓጉል መሆኑ ከተለመደው ጊዜያዊ የመነጫነጭ ወይም የድብርት ስሜት ይለየዋል።   ከዓለም ሕዝብ ውስጥ ከ 10 - 15% የሚሆነው ቢያንስ በሕይወቱ አንድ ጊዜ የድባቴ ሕመም ይይዘዋል። በኢትዮጵያ ድባቴ ከ 9% በላይ ሕዝብ እንደሚያጠቃ ጥናቶች ያሳያሉ።   ለድባቴ ሕመም አጋላጭ ሁኔታዎች ምን ምንድን ናቸው?   ሥነ ሕይወታዊ አጋላጭ ሁኔታዎች ከዚህ በፊት በድባቴ ሕመም ተይዘው...

scroll top