Learning materials for your health  Learn

የሳንባ ነቀርሳ በሽታ ምልክቶች

  • October 7, 2021
  • የጤና እክሎች

ቲቢ (የሳንባ ነቀርሳ) ማይኮባክቴሪየም ቱበርክሎሲስ (Mycobacterium tuberculosis) በተባለ ባክቴሪያ አማካኝነት የሚመጣ በሽታ ነው። የቲቢ በሽታ በዋናነት ሳንባን የሚያጠቃ ቢሆንም ከሳንባ ውጪ ማንኛውንም የሰውነት ክፍል ሊያጠቃ ይችላል። ለምሳሌ አጥንት፣ ጭንቅላት፣ አንጀትን እና ኩላሊትን ጨምሮ ሊያሳምም ይችላል።

የቲቢ ባክቴሪያ ከታማሚው ሰው ወደ ሌላው ሰው በአየር ወይም በትንፋሽ አማካኝነት ይተላለፋል፡፡ 

ምልክቶቹም የሚከተሉት ናቸው።

  • ረዘም ላለ ጊዜ የቆየ ሳል ( ሁለት ሳምንት እና ከዚያ በላይ)

  • የደረት ሕመም

  • አክታ፣ አክታው ደም የቀላቀለ ሊሆን ይችላል፡፡

  • የድካም ስሜት

  • ክብደት መቀነስ

  • የምግብ ፍላጎት አለመኖር

  • ብርድ ብርድ ማለት

  • መካከለኛ ትኩሳት እና

  • የሚያረጥብ የለሊት ላብ ናቸው።

ሌሎች የቲቢ በሽታ (Disseminated & Extra Pulmonary) ምልክቶች በሽታው በተከሠተበት የሰውነት ክፍል ይወሰናሉ። እነዚህም እንደሚከተለው ተጠቅሰዋል። 

 የተሰራጨ ቲቢ (Disseminated TB/Miliary TB)

  • የቲቢ በሽታ  በደም ዝውውር አማካኝነት ከሳንባ ወደ ተለያዩ የሰውነት ክፍሎች ሊሰራጭ ይችላል። በተለይም ወደ አጥንት መቅኔ (Bone marrow) በመዛመት የደም ማነስ እና የፕላቴሌት ቁጥር መቀነስ ሊያመጣ ይችላል። 

በቲቢ የሚመጣ ንፍፊት (TB lymphadenitis)  

  • አብዛኛውን ጊዜ አንገት እና ብብት አካባቢ ሕመም አልባ ንፍፊት ይወጣል፡፡ ንፍፊቱ መግል ሊኖረው ይችላል፡፡ ብዙ ጊዜ ጠባሳን በመተው ይድናል።

የሳንባ ሽፋን ቲቢ (TB pleuritis)

  • የሳንባ ሽፋን መቆጣትን በማምጣት ሳንባ ዉሃ እንዲቋጥር ሊያደርግ ይችላል። ስለዚህ አየር ማጠር፣ የትንፋሽ መፍጠን እና ሳል ሊኖር ይችላል። 

የቲቢ ማጅራት ገትር (TB meningitis)

  • የማያቋርጥ ራስ ምታት፣ የጠባይ ለውጥ፣ የነርቭ ችግር፣ በትክክል ማሰብ (ንቃተ ኅሊና) መቀነስ፣ ኮማ ውስጥ መሆን ብሎም እስከ ሞት ሊያደርስ ይችላል።

የአከርካሪ አጥንት ቲቢ (spinal TB)

  • የጀርባ ሕመም፣ ከወገብ በታች ሽባ መሆን፣ የአጥንት ስብራት እና መግል መቋጠር ናቸው። 

የአንጀት ቲቢ (Intestinal TB)

  • ሆድ ሕመም፣ ሰገራ መድረቅ፣ ሆድ መነፋት ወይም ማበጥ ሊያስከትል ይችላል።

የሆድ ዕቃ ሽፋን ቲቢ (TB peritonitis)

  • የሆድ ሕመም፣ የሆድ  እብጠት፣ አንዳንድ ጊዜ አጣዳፊ የሆድ ሕመም መኖር።

የልብ ሽፋን ቲቢ(TB pericarditis)

  • የልብ ሽፋን ዉሃ መቋጠርን ወይም የልብ ሽፋን ጠባሳን (Constrictive pericarditis)  በማምጣት የልብ ድካም ዓይነት ምልክቶችን (ትንፋሽ ማጠር፣ ሰውነት ማበጥ) ሊያሳይ ይችላል።

የኩላሊት እና የመራቢያ አካላት ቲቢ (Genitourinary TB)

  • ደም የቀላቀለ ሽንት፣ ማሕፀን ወይም ዳሌ አካባቢ ሕመም፣ መሀን መሆን፣ ከማሕፀን ውጭ እርግዝና መፈጠር ናቸው።

 የማንቁርት ቲቢ (Laryngeal TB)

  • ይህ የድምፅ መጎርነን ሊያስከትል ይችላል።

  • በአጠቃላይ ቲቢ ሁሉንም የሰውነት ክፍል ማጥቃት የሚችል ስር የሰደደ በሽታ ነው። የቲቢ ምልክቶቹም በዛው ልክ ይለያያሉ፡፡

ከላይ የተጠቀሱትን ምልክቶች ከአዩ በአቅራቢያዎ የሚገኝ ጤና ተቋም በመሔድ አስፈላጊውን ምርመራ እና ሕክምና ማግኘት ይኖርብዎታል።

ስለ ሳንባ ነቀርሳ ምርመራ እና ሕክምና ተጨማሪ መረጃ ለማግኘት ማስፈንጠሪያውን ይጫኑ

 

Share the post

scroll top