Learning materials for your health  Learn

ማረጥ ምንድነው? መቼ ይከሠታል?

  • October 27, 2021
  • የጤና እክሎች

ማረጥ ማለት ሴቶች ወርሃዊ የወር አበባ ማየት የሚያቆሙበት ጊዜ ነው፡፡ 

ይህም ብዙውን ጊዜ ከ 45 እስከ 55 ዓመት ባለው ዕድሜ ውስጥ የሚፈጠር ነው፡፡  በዚህ ጊዜ እንቁልጢ (ovary) እንቁላሎችን መሥራት እንዲሁም ኤስትሮጅንና ፕሮጀስትሮን የሚባሉትን ሆርሞኖችን ማምረቱን ያቆማል።

ከወር አበባ መዛባት በተጨማሪ ከማረጥ ጋር የተያያዙ ብዙ ምልክቶች አሉ። ከእነዚህ ውስጥ ዋነኞቹ ወደ ሰውነት የሚሰራጭ የሰውነት ሙቀት፣ የሌሊት ላብ፣ የእንቅልፍ ችግሮች እና የብልት ፈሳሽ ናቸው፡፡

ማረጥ የሴቶች ሕይወት መደበኛ ክፍል ስለሆነ ሁል ጊዜ መታከም አያስፈልገውም፡፡ ሆኖም ከማረጥ በፊት እና በኋላ የሚከሠቱ ለውጦች የስሜት ወይም የሰውነት መረበሽ  ሊፈጥሩ ይችላሉ፡፡ ስለዚህ እነዚህን ምልክቶች የሚያስታግሱ ውጤታማ ሕክምናዎችን መሞከር ይቻላል።

አንዲት ሴት ማረጧን እንዴት ማወቅ ትችላለች?

ከማረጥ በፊት እና በኋላ ያለውን ጊዜ ለመግለጽ እንዲሁም ምልክቶቹን ለመረዳት እንዲያመች ይህ ጊዜ በ ሦስት ዋና ዋና ክፍሎች ይከፈላል።

  1.  ቅድመ ማረጥ (perimenopause) - ይህ ጊዜ ከማረጥ በፊት ያለ የወር አበባ መዛባት የሚጀምርበት ጊዜ ነው። ከሌላው ጊዜ በተለየ የወር አበባ ሊቀንስ ወይም ሊበዛም ይችላል። 

  2.  ማረጥ (Menopause) - የወር አበባ ከቆመ ከ 12 ወር በኋላ ባለው ጊዜ ውስጥ ይከሠታል ፡፡

  3.  ድኅረ ማረጥ (Postmenopause) - ከማረጥ በኋላ ያለውን ጊዜ ያመለክታል፡፡

የአንዲት ሴት ዕድሜ ከ 45 ዓመት ወይም ከዚያ በላይ ከሆነና በ 12 ወር ውስጥ የወር አበባ ከአልታየ የማረጥ ዕድል ሰፊ ነው፡፡

በዚህ ዕድሜ ውስጥ ያሉ አብዛኛዎቹ ሴቶች ማረጣቸውን ለማረጋገጥ ምንም ዓይነት የላብራቶሪ ምርመራ አያስፈልጋቸውም፡፡ በተለይም ከማረጥ ጋር የተያያዙ ምልክቶችን እያዩ ከሆነ፡፡

ነገር ግን ዕድሜ ከ 45 ዓመት በታች ከሆነ እና የወር አበባ ማየት ከቆመ ወይም ከማረጥ ጋር የተያያዙ ሌሎች ምልክቶች ከአሉ የጤና ባለሙያ ማነጋገር ተመራጭ ነው፡፡ ማረጥ ወይም ሌላ ከእንቁልጢ ጋር ተያያዞ የሚመጣ በሽታ መሆን አለመሆኑን ለማወቅ ተጨማሪ ምርመራ ያስፈልግ ይሆናል ፡፡

የማረጥ ምልክቶች ምንድናቸው?

አንዳንድ ሴቶች ያለ ምንም ምልክት ማረጥን ያልፋሉ፡፡ አብዛኛዎቹ ግን ከሚከተሉት ምልክቶች ውስጥ አንድ ወይም ከዚያ በላይ አላቸው።

እነዚህ ምልክቶች የሚፈጠሩት እንቁልጢ (ovary) ሥራውን ሲያቆም ነው። በዚህ ጊዜ በሰውነት ውስጥ ያለው የሆርሞኖች (በዋነኛነት የኤስትሮጂን) መጠንን ይቀንሳሉ። ይህም የተለያዩ የማረጥ ምልክቶችን ያስከትላሉ፡፡ ለምሳሌ ፦

  • ወደ ሰውነት የሚሰራጭ የሙቀት ስሜት - ይህ የሙቀት ስሜት በብዛት የሚጀምረው በላይኛው ደረት እና ፊት አካባቢ ነው፡፡ በመቀጠልም በመላው ሰውነት ውስጥ ተሰራጭቶ ከሁለት እስከ አራት ደቂቃዎች ይቆያል፡፡ አንዳንድ ሴቶች በዚህ ወቅት ያልባቸዋል፤ ሌሎቹ ደግሞ ሙቀቱ ሲያልቅ ብርድ ብርድ ይላቸዋል፤ ይንቀጠቀጣሉ።ሌሎቹ ደግሞ የጭንቀት ወይም የልብ ቶሎ ቶሎ መምታት ሊያጋጥማቸው ይችላል። 

  •  የእንቅልፍ ችግሮች - ወደ ማረጥ ደረጃ በሚሸጋገሩበት ወቅት አንዳንድ ሴቶች እንቅልፍ ችግር ይገጥማቸዋል፡፡ ይህም በሚቀጥለው ቀን የድካም ስሜት እና ብስጭት እንዲሰማቸው ያደርጋል፡፡ 

  •  ከብልት የሚወጣ ፈሳሽ መቀነስ 

  •  ድባቴ - አንዳንድ ሴቶች በማረጥ ጊዜ እንደ ሐዘን፣ ትኩረት ማጣት፣ ለነገሮች ፍላጎት ማጣት፣ ከመጠን በላይ መተኛት ወይም ደግሞ በተቃራኒው የእንቅልፍ ችግር የመሳሰሉ የድባቴ ምልክቶች ያሳያሉ፡፡ በተለይ ደግሞ ከዚህ በፊት የድባቴ ተጠቂ የነበሩ ሰዎች ላይ በብዛት ሊታይ ይችላል፡፡ 

እነዚህ ምልክቶች ከቆዩ ወይም በምልክቶቹ ምክንያት የቀን ተቀን ሕይወትዎን በሚገባ ማካሄድ ከአልቻሉ የጤና ባለሙያ ያማክሩ።

  •  ነገሮችን በትኩረት የመከታተልና የማስታወስ ችግር 

  •  የሌሊት ላብ 

  •  ራስ ምታት፣ ድካም፣ ብስጩ መሆን፣ ጭንቀት

  •  መገጣጠሚያዎች ላይ ሕመሞች እና የወሲብ ስሜት ማጣት የመሳሰሉት ምልክቶች ሊኖሯቸው ይችላሉ።

ወደ ሐኪም ዘንድ መሄድ የሚያስፈልገው መቼ ነው?

ከላይ የተጠቀሱት የማረጥ ምልክቶች መታየት የጀመሩት ከ 45 ዓመት በኋላ ከሆነና ምልክቶቹ የቀን ተቀን ሕይዎትን የማዛባት ደረጃ ላይ ከአልደረሱ የሕክምና እርዳታ አያስፈልግም ፡፡ 

ነገር ግን ምልክቶቹ የጀመሩት ከ 40 ዓመት በታች ከሆነ ወይም የሚረብሹ ምልክቶች ከአሉ ሐኪምን ማማከር ይቻላል።

Share the post

scroll top