የትከሻ ውልቃት

የትከሻ ውልቃት

የትከሻ መገጣጠሚያ በሰውነታችን ውስጥ በከፍተኛ ነጻነት ከሚንቀሳቀሱ መገጣጠሚያዎች አንዱ እና ዋነኛው ሲሆን ይህም ክንድዎን በሁሉም አቅጣጫ እንዲያንቀሳቅሱ ያስችልዎታል። ነገር ግን ይህ ነጻነት ከእንቅስቃሴ ጥቅሙ ባሻገር ብዙውን ጊዜ ለውልቃት የተጋለጠ መገጣጠሚያ ያደርገዋል። የትከሻ ውልቃት የላይኛው የክንድ አጥንት ኳስ ከትከሻ ሶኬት ቦታውን ለቆ ሲወጣ የሚከሰት ሲሆን ይህ በከፊል ወይም ሙሉ በሙሉ ሊከሰት ይችላል።

መንስኤዎች

አብዛኛው የትከሻ ውልቃት የሚከሰተው:-

• አደጋ፡- መውደቅ፣ የመኪና አደጋ ወይም የስፖርት ጉዳቶች የተለመዱ መንስኤዎች ናቸው።

• ከመጠን በላይ መጠቀም ወይም ተደጋጋሚ ውጥረት፡- ከባባድ ነገሮችን በተደጋጋሚ የሚያነሱ ወይም የሚጥሉ ሰራተኞች እና አትሌቶች ሊያጋጥማችው ይችላል።

• ደካማ ወይም የላላ የትከሻ ጅማት፡- አንዳንድ ሰዎች በተፈጥሮ የመገጣጠሚያ ቅልጥፍና ስለሌላቸው የመውለቅ እድል ይጨምራል።

ምልክቶች

የተለመዱ ምልክቶች የሚከተሉትን ያካትታሉ:

• ኃይለኛ የትከሻ ህመም
• የሚታይ የአካል ጉድለት፦ ትከሻ ከቦታው የወጣ ሊመስል ይችላል።
• እብጠት
• የተገደበ የትከሻ እንቅስቃሴ
• በክንድ፣ በእጅ ወይም በጣቶች ላይ የመደንዘዝ ስሜት

የሚከተሉትን ካስተዋሉ አስቸኳይ የሕክምና እርዳታ ይፈልጉ

•  የትከሻ ውልቃት እንዳጋጠሞት ከተጠራጠሩ (ራስዎት ለመመለስ አይሞክሩ)

• በእጅዎት ላይ የመደንዘዝ ስሜት ወይም ድክመት ካለ

• ተደጋጋሚ አለመረጋጋት ወይም የመንሸራተት ስሜትን በትከሻዎ ውስጥ ካስተዋሉ

ሕክምና

ሕክምናው በሰለጠነ የጤና እንክብካቤ አቅራቢ የወለቀውን ትከሻ በጥንቃቄ ወደ ቦታው በመመለስ የሚከናወን ሲሆን ለማገገም ሂደቱ የሚያስፈልጉ የህክምና መንገዶች የሚከተሉትን ያካትታሉ።

1. እንቅስቃሴን መገደብ፦ እንደ ጉዳቱ ክብደት ከተወሰኑ ቀናት እስከ ሳምንታት የክንድ ድጋፍን በመልበስ እንቅስቃሴን መገደብ ሊያስፈለግ ይችላል።

2. የህመም ማስታገሻ፦ በረዶ፣ የፀረ-ብግነት መድኃኒቶች ወይም በሃኪም የሚታዘዙ የህመም ማስታገሻዎች ህመምን ለመቆጣጠር ይረዳሉ።

3. አካላዊ ሕክምና(ፊዚዮቴራፒ)፦ ከመጀመሪያው የፈውስ ሂደት በኋላ የአክል ብቃት እንቅስቃሴ መልመጃዎች ጥንካሬን እና ተለዋዋጭነትን ወደነበረበት ለመመለስ እንዲሁም የወደፊት ተመሳሳይ ጉዳትን ለመከላከል ይረዳሉ።

4. ቀዶ ጥገና፦ በአንዳንድ ሁኔታዎች በተደጋጋሚ የትከሻ ውልቃት የሚያጋጥም ከሆነ የተበላሹ ጅማቶችን እና ሕብረ ሕዋሳትን ለመጠገን ቀዶ ጥገና ሊደረግ ይችላል።

ማገገም

• ለመጀመሪያ ጊዜ የትከሻ ውልቃት፦ በተገቢው ህክምና ከ6-12 ባሉ ሳምንታት ሙሉ በሙሉ ለማገገም ይቻላል።

• ለተደጋጋሚ የትከሻ ውልቃት፦ አንዳንድ ጊዜ እስከ 6 ወር ድረስ ሊደርስ የሚችል ረዘም ያለ የማገገሚያ ጊዜ ሊያስፈልግ ይችላል።

እንደገና ሊከሰት ይችላል?

አዎ። እንደ አለመታደል ሆኖ አንዴ የትከሻ ውልቃት ካጋጠሞት በኋላ ድጋሚ ወደፊት የመከሰት አደጋው ከፍተኛ ሲሆን ከጥሩ የአካል ቴራፒ ሕክምና ጋር መላመድ እና ከፍተኛ ስጋት ያላቸው እንቅስቃሴዎችን ማስወገድ አደጋን ለመቀነስ ይረዳል። የትከሻ ውልቃት አስፈሪ እና የሚያሰቃይ ገጠመኝ ሊሆን ቢችልም በተገቢው እንክብካቤ እና ማገገሚያ አብዛኛዎቹ ሰዎች ሙሉ በሙሉ በማገገም ወደ መደበኛ ተግባራቸው ይመለሳሉ።