Otittis Media

InfeekshiniiKeessooGurraa(Otitis Media) Infeekshiniin keessoo gurraa:- infeekshinii giddu galeessa gurraa keessatti uumamudha. Dhangala'aan duuba dibbee gurraatti walitti qabamuun infeekshinii keessoo gurraa fida. Namni tokko umurii kamittuu dhukkuba infeekshinii keessoo gurraan qabamuu danda'a. Haa ta'u malee, daa'imman umuriin isaanii waggaa 3 gadi ta'e irratti baay'inaan mul'ata. Dhukkubni infeekshinii keessoo gurraa gosa 2 qaba. Isaanis: 

1. Infeekshinii keessoo gurraa yeroo gabaabaa (acute otitis media) fi

 2. Infeekshinii keessoo gurraa yeroo dheeraa (chronic otitis media) ti. Dhukkuba infeekshinii keessoo gurraa yeroo gabaabaa Kuni turtii infeekshinii keessoo gurraa baatii sadii gadiiti. baakteeriyaa ykn vaayirasiin dhufuu danda'u Duuba dibbee gurraatti dhangala'aan akka uumamu taasisuu. Yoo hin yaalamne rakkoo dhagahuu dhabuu dhaabbataa fiduu danda'a; garuu Kun baay'ee xiqqaadha. Infeekshiniin kun yeroo baayyee dhukkubbii cimaa qaba Dhukkuba infeekshinii keessoo gurraa yeroo dheeraa (Chronic otitis media)

 Innis kulkulfannaa keessoo gurraa dhangala'aan ji'a 3 oliif yoo turedha. Sadarkaa infeekshiniin sun ni qulqullaa'uun, garuu dhangala'aan keessoo gurraa gidduu keessa turu yookaan irra deddeebi'ee uumamudha. Kanarraa kan ka'e, daa'imni dhageettii gurraa dhabuu fi dhukkuba haaraa ofirra ittisuuf rakkachuu danda'a. Dhukkubbiin isaa dhukkuba infeekshinii keessoo gurraa yeroo gabaabaa caalaa salphaadha.

 Eenyutuirracaalaattidhibeekanaafsaaxila maa?

 Namni kamiyyuu dhukkuba gurraatiin qabamuu kan danda'u ta'us, daa'imni tokko tokko caalaatti ni qabamu. Innis kanneen armaan gadiiti: 

Maatii infeekshinii keessoo gurraa irra deddeebbiin yoo qabamaniiru tahe Dandeetti sirna ittisa qaamaa gadhee yoo qabaatan Daa'imman naannoo nama tamboo xuuxu fi qilleensa faalamaa keessa jiraatan Bakka kunuunsa daa'immanii guyyaa keessa jiran Xuuxxoon hoosisuu Harma hoosisuu dhisuu

 Daa'imman dugdaan ciibsanii xuuxxoo akka luugan taasisuu Daa'imman laagaa fi hidhiin isaanii uumamaan banaa tahee uumame Mallattooleeinfeekshiniikeessoogurraa Boohicha baayyisuu ykn jeeqamuu maalfa'aa?

 Boqonnaa dhabuu ykn hirriba gaarii dhabuu Gurra isaanii harkisuu ykn Gurra isaanii sukkuumuu ykn mataa isaanii gamaa gamana sochoosuu Fedhii nyaataa dhabuu Ho'i qaamaa dabaluu(39- 40°c) Dhukkubbii gurraa Malaan karaa qaawwa gurraa bahuu Rakkooleeinfeekshiniikeessoogurraan walqabatanmaalfa'aa?

 1. Infeekshinii haguugduu sammuu (Meningitis), 

2. Kutaa sammuu keessa malaan kuufamuu (Brain abscess)

 3. Infeekshinii naannoo duuba gurraa (mastoiditis)

 4. dhageettii gurraa dhabuu duubatti hin deebine fi

 5. Ciramuu dibbee gurraa fa'a!

 Yaalainfeekshiniikeessoogurraa

 1. Parastaamoolii ykn ibuprofen- dhukkubbii fi ho'a qaamaaf

 2. Qoricha farra baakteeriyaa:- akkaataa ajaja hakiimatin kennuu

 3. Ji'aa sadii oliif kan turu yoo tahe hakiima mormaa olii bira geessuun qorachiisuu

 AkkkamiinIttisuudandeenyaa?

 Infeekshiniin keessoo gurraa baay'inaan mul'ata. Wantoonni muraasni ittisuuf gargaaran jiru. Isaanis:

 1. Daa'imman aara tamboo irraa fageessu.

 2. Yoodanda'ame xuuxxoo hoosisuu dhiisu, tahuu baannan garuu, yeroo xuuxxoo hoosifnutti mataa daa''imaa ol qabuun tahuu qaba

 3. Ji'ootaa jalqaba jahan harma haadhaa qofa akka hodhan gochuu.

 4. Talaallii barbaachisa akka fudhatan gochuu.

 5. Mallattoo armaan olii yoo irratti argine hatattamaan mana yaalaa geessun hakiima ofiitin mariiyachuu fa'a.

 6. Gurraa keessa qaama halagaa (foreign body) akka hin galchine gochuu fa'a.

 Fayyaatuu dursaa!

Written by- Aliyi Jemal