አንትራክስ ምንድን ነው?
አንትራክስ ባሲለስ አንትራክሲስ በሚባል ባክቴርያ ምክንያት የሚመጣ ተላላፊ በሽታ ነው። በዋነኛነት የሚያጠቃው እንስሳትን ሲሆን ነገር ግን በበሽታው ከተያዙ እንስሳት ወይም ከተበከሉ የእንስሳት ተዋጽኦዎች ጋር በመገናኘት ሰዎችን ሊያዙ ይችላሉ።
የአንትራክስ ዓይነቶች
- የቆዳ አንትራክስ(Cutaneous Anthrax)፡- በጣም የተለመደው የአንትራክስ አይነት ሲሆን ባክቴርያው በተቆረጠ ወይም በቆሰለ ቆዳ በኩል ወደሰውነት በሚገባበት ጊዘ ይከሰታል። ቆዳ ላይ ጥቁር ማእከል ያለው ከፍ ያለ እብጠት ወይም ቁስለት በመፍጠር ይታወቃል።
- የትንፋሽ አንትራክስ(Inhalation Anthrax)፡- የባክቴርያውን ስፖሮች ሲተነፍሱ የሚከሰት ሲሆን አፋጣኝ ህክምና ካልተደረገለት ከባድ የአተነፋፈስ ችግር ሊያስከትል እና ለሕይወት አስጊ ሊሆን ይችላል።
- የጨጓራ አንትራክስ(Gastrointestinal Anthrax)፡- የተበከለ ስጋን በመመገብ የሚከሰት ሲሆን ማቅለሽለሽ፣ ማስታወክ፣ የሆድ ህመም እና ከፍተኛ የአንጀት መቆጣትን ያስከትላል።
- የመርፌ አንትራክስ(Injection Anthrax)፡- በመርፌ የሚወሰዱ ሱስ አምጪ ንጥረ ነገሮችን ከመጠቀም ጋር ተያይዞ የሚከሰት ሲሆን ይህ የሚከሰተው የተበከሉ ንጥረ ነገሮች በሚወጉበት ጊዜ ነው።
አንትራክስ እንዴት ይሰራጫል?
አንትራክስ ከሰው ወደ ሰው ተላላፊ አይደለም። ብዙውን ጊዜ የሰዎች ኢንፌክሽን የሚከሰተው በሚከተሉት ምክንያቶች ነው።
- በበሽታው ከተያዙ እንስሳት ወይም የእንስሳት ውጤቶች ጋር ቀጥተኛ ግንኙነት ሲኖር
- ከተበከሉ አከባቢዎች የሚመጡ ስፖሮችን ወደ ውስጥ በመተንፈስ
- የተበከለ ምግብ በመብላት ወይም ውሃ በመጠጣት
የአንትራክስ ምልክቶች
የቆዳ አንትራክስ
- የነፍሳት ንክሻን የሚመስል ትንሽ ፣ ከፍ ያለ እብጠት
- በጥቁር ማእከል ወደ አረፋ ወይም ቁስለት ማደግ
- በቁስሉ ዙሪያ እብጠት
የትንፋሽ አንትራክስ
- የመጀመሪያዎቹ የጉንፋን ምልክቶች (ትኩሳት ፣ ሳል ፣ ድካም)
- ከባድ የመተንፈስ ችግር (የመተንፈስ ችግር, የደረት ሕመም)
- በከፍተኛ ደረጃዎች ውስጥ አስደንጋጭ እና ግራ መጋባት
የጨጓራ አንትራክስ
- ማቅለሽለሽ እና ማስታወክ
- የሆድ ህመም
- ከባድ ተቅማጥ
- ትኩሳት እና የምግብ ፍላጎት ማጣት
የመርፌ አንትራክስ
- በመርፌ ቦታ ላይ መቅላት እና እብጠት
- ከባድ ህመም እና የሆድ እብጠት መፈጠር
ምርመራ እና ሕክምና
ለአንትራክስ መጋለጥዎን ከተጠራጠሩ ወዲያውኑ የሕክምና እርዳታ ያግኙ።
- ምርመራውም በተለምዶ የሚከተሉትን ያጠቃልላል
- የሕክምና ታሪክ እና የአካል ምርመራ
- የላብራቶሪ ምርመራዎች (የደም ምርመራዎች, ህዋስ ማሳደጊያዎች)
- ሕክምናው ብዙውን ጊዜ የሚከተሉትን ያጠቃልላል ።
- ጸረ-ባክቴሪያዎች
- ድጋፍ ሰጪ እንክብካቤ
መከላከል
ክትባት
ለከፍተኛ አደጋ ተጋላጭ ለሆኑ ሰዎች
- የላቦራቶሪ ሰራተኞች
- ወታደራዊ ሰራተኞች
ግንኙነትን ማስወገድ
- በበሽታው ከተያዙ እንስሳት ወይም የእንስሳት ተዋጽኦዎች መራቅ
- ከእንስሳት ወይም ከእንስሳት ምርቶች ጋር አብረው የሚሰሩ ከሆነ የደህንነት ፕሮቶኮሎችን መከተል እና የመከላከያ መሳሪያዎችን ምልበስ
ማንኛቸውም የአንትራክስ ምልክቶች ካጋጠሙዎት ወይም በበሽታው ሊያዙ ከሚችሉ እንስሳት ወይም ቁሳቁሶች ጋር ከተገናኙ ወዲያውኑ አቅራቢዎን የሚገኙ የጤና ባለሙያዎችን ያነጋግሩ። አንትራክስን ለመቆጣጠር ቀደም ብሎ ማወቅ እና ህክምና ወሳኝ ናቸው።
