የአሲድ ቃጠሎ የመጀመሪያ እርዳታ

የአሲድ ቃጠሎ የመጀመሪያ እርዳታ

ለአሲድ ቃጠሎ ወዲያውኑ የተጎዳውን አካባቢ በቀዝቃዛ ውሃ ቢያንስ ለ20-30 ደቂቃዎች ይጠቡ ፣ እራስዎን በመጠበቅ የተበከሉ ልብሶችን እና ጌጣጌጦችን ያስወግዱ። ለደረቁ ኬሚካሎች በመጀመሪያ ዱቄቱን ይጥረጉ። ቃጠሎው ጥልቅ፣ ትልቅ፣ በአይን ውስጥ ወይም በፊት/መገጣጠሚያዎች ላይ ከሆነ አስቸኳይ ህክምና እርዳታ ይጠይቁ።

• የኬሚካል ቃጠሎ የሚከሰተው በቆዳዎ፣ አይኖችዎ ወይም የውስጥ አካላትዎ ከሚበላሽ የኬሚካል ንጥረ ነገር ጋር ሲገናኙ ነው።

• የኬሚካል ቃጠሎዎች ከጠንካራ አሲዶች ወይም መሠረቶች ሊከሰቱ ይችላሉ።

• እነዚህም  የቤት ውስጥ ማጽጃዎች ወይም የኢንዱስትሪ ኬሚካሎች ለምሳሌ የባትሪ አሲድ።

1. የላይኛው የቆዳ ሽፋን ወይም የቆዳ ሽፋን ላይ የሚደርስ ጉዳት ከፍተኛ የሆነ ማቃጠል ይባላል።ይህ ቀደም ሲል የመጀመሪያ ዲግሪ ማቃጠል ተብሎ ይጠራል።

2. በሁለተኛው የቆዳ ሽፋን ወይም በቆዳ ላይ የሚደርስ ጉዳት ከፊል ውፍረት ጉዳት ወይም የቆዳ ጉዳት ይባላል። ይህ ቀደም ሲል ሁለተኛ ዲግሪ ማቃጠል ተብሎ ይጠራል።

3. በሦስተኛው የቆዳ ሽፋን ላይ የሚደርስ ጉዳት ወይም ከቆዳ በታች ያሉ ቲሹዎች እንደ ሙሉ ውፍረት መጎዳት ይጠቀሳሉ።ይህ ቀደም ሲል የሶስተኛ ዲግሪ ማቃጠል ተብሎ ይጠራል።

የአሲድ ቃጠሎ መሰረታዊ መንሴዎች

አሲድ እና መሠረቶች ለአብዛኛዎቹ የኬሚካል ቃጠሎዎች ዋነኛ መንስኤዎች ናቸው።በኬሚካሎች ምክንያት የሚቃጠል ቃጠሎ በትምህርት ቤት፣ በሥራ ቦታ ወይም በማንኛውም የኬሚካል ቁሳቁሶችን በሚይዝበት ቦታ ሊከሰት ይችላል።

የኬሚካል ማቃጠል ከሚያስከትሉት በጣም የተለመዱ ምርቶች መካከል

• የመኪና ባትሪ አሲድ

• በረኪና

• አሞኒያ

• የጥርስ ማጽጃዎች(teeth whitening)

ለኬሚካላዊ ቃጠሎ ከፍተኛ ተጋላጭነት ያላቸው ሰዎች

• ጨቅላ ህጻናት

• አዛውንቶች እና አካል ጉዳተኞች ናቸው። ምክንያቱም እነዚህ ኬሚካሎችን በአግባቡ መያዝ ስለማይችሉ ነው።

• አሲድ ወይም ሌሎች ኬሚካሎችን ያለእርዳታ ከተቆጣጠሩ እና የመንቀሳቀስ ችሎታዎን ከቀነሱ ለኬሚካል ቃጠሎ ሊጋለጡ ይችላሉ።

          ህክምና

እንደ ሁኔታዎ ክብደት፣ ቃጠሎዎን ለማከም ሐኪሙ የሚከተሉትን ዘዴዎች ሊጠቀም ይችላል።

• አንቲባዮቲክስ

• ፀረ-ማሳከክ መድሃኒቶች

• ቆሻሻን እና የሞቱ ሕብረ ሕዋሳትን ማጽዳት ወይም ማስወገድን ያካትታል

• ጤናማ ቆዳን ከሌላ የሰውነት ክፍል በተቃጠለው ቁስሉ ላይ ማያያዝን የሚያካትት የቆዳ መቆረጥ

• የደም ሥር (IV) ፈሳሾች ህክምና

እሳትን ለመከላከል የደህንነት ምክሮች ምንድናቸው?

• በአልጋ ላይ ሲተኙ በጭራሽ አያጪሱ።

• እራስዎን በኩሽና ውስጥ ከሚያቃጠሉ ቃጠሎዎች መጠበቅ

• አደጋዎችን ለማስወገድ ትኩስ ምግቦችን እና ፈሳሾችን በጥንቃቄ ይያዙ።

•  ምንጊዜም የድስት እጀታዎችን ወደ ውስጥ፣ ከምድጃው ጠርዝ ማራቅ።

•  ምግብ ወይም ቅባት በእሳት ከተያያዘ እሳቱን በደህና ለማጥፋት ወዲያውኑ በክዳን ወይም በሌላ ማሰሮ ይሸፍኑት።

• ልብሶችዎ በእሳት ከተያያዙ በፍጥነት መንቀሳቀስ እሳቱን የበለጠ ስለሚጨምር ለመሮጥ ያለውን ፍላጎት ይቋቋሙ።

• ይልቁንስ ወዲያውኑ ቆም ብለው መሬት ላይ ጣሉ እና የኦክስጂን አቅርቦቱን በመቁረጥ እሳቱን ለማጥፋት ይንከባለሉ።

• እሳቱን ለማጥፋት የሚረዳ ከባድ ብርድ ልብስ፣ ወፍራም ምንጣፍ ወይም ኮት በመጠቀም እሳቱን ይሸፍኑ።

                       ለጥንቃቄ

  ከመታጠብዎ በፊት የተበከሉ፣

• ልብሶችን

• ጌጣጌጦችን

• ሰዓቶችን ያስወግዱ እና ማንኛውንም ደረቅ ዱቄት ይጥረጉ።

• ጉዳት የደረሰበትን አካባቢ በውሃ ይጠቡ (የቧንቧ ውሃ ጥሩ ነው)። ቀዝቃዛ ወይም ለብ ያለ ውሃ ይጠቀሙ።

• በረዶ ወይም በጣም ቀዝቃዛ ውሃ ያስወግዱ።

• በሚታጠብበት ጊዜ በሽተኛው እንዲሞቅ እና እንዲረጋጋ ያድርጉ።

• አሲዱን ከአልካላይስ (ቤኪንግ ሶዳ፣ ኮምጣጤ፣ወዘተ) ጋር ለማላቀቅ አይሞክሩ ሙቀትን ያመጣል እና ጉዳትን ያባብሳል።

• በቀስታ በንጹህ ጨርቅ ያድርቁት።

• ቦታውን በማይለጠፍ፣ በማይጣበቅ ልብስ (ደረቅ ወይም ጨዋማ እርጥበት ባለው ፋሻ) ይሸፍኑ።

• በህክምና ባለሙያዎች ካልታዘዙ በስተቀር ክሬም፣ ቅባት ወይም የቤት ውስጥ መድሃኒቶችን አይጠቀሙ።

• ህመምን ለመቆጣጠር የአፍ ውስጥ የሕመም ማስታገሻ መድሃኒቶችን (አሲታሚኖፊን ወይም ኢቡፕሮፌን) እንደ አስፈላጊነቱ ይታዘዛል

• የአይን ላይ ጉዳት ከደረሰ ቢያንስ ለ20-30 ደቂቃዎች ወዲያውኑ በውሃ ይለቃለቁ

ከሚከተሉት ውስጥ አንዱ ከተከሰተ የድንገተኛ ጊዜ እንክብካቤን ይፈልጉ፡-

• ትልቅ ቦታ፣ ጥልቅ ቃጠሎ፣(ነጭ፣ የተቃጠለ፣ ህመም የሌለው) ገጽታ

• ፊት ፣ እጅ ፣ እግር ፣ ብልት ፣ ዋና ዋና መገጣጠሚያዎች ላይ ማቃጠል

• የማያቋርጥ ወይም የከፋ ህመም ከሆነ

• የኢንፌክሽን ምልክቶች (መቅላት፣ ማበጥ፣ መግል መጨመር) ወይም (ትኩሳት፣ መሳት፣ የመተንፈስ ችግር)

ለትልቅ ቃጠሎዎች)የቲታነስ ፕሮፊሊሲስን የቁስል እንክብካቤን ይጀምሩ።

(ማጽዳት፣የአካባቢ ፀረ-ተሕዋስያን ጠንካራ የህመም ማስታገሻዎች ይሰጣሉ እና ጥልቅ ቃጠሎዎች ከሆነ ቀዶ ጥገና ያስፈልጋል።

• በረዶ፣ የቀዘቀዘ ውሃ ወይም የቀዘቀዘ ቀዝቃዛ ውሃ አይጠቀሙ።

• ሎሽን፣ ቅባት፣ ክሬም ወይም ዱቄት አይጠቀሙ።