ስፓይሮሜትሪ

                       ስፓይሮሜትሪ 

የመተንፈስ ችግር፣ ሥር የሰደደ ሳል ወይም እንደ አስም ያሉ የጤና ሁኔታዎች አጋጥመዎት ከሆነ የጤና እንክብካቤ አቅራቢዎ ስፓይሮሜትሪ የተባለ ምርመራ ሊያዝልዎ ይችላል። መጀመሪያ ሲሰሙት ምርመራው የተወሳሰበ ቢመስልም ቀላል፣ ፈጣን እና ሳንባዎ ምን ያህል እየሰራ እንደሆነ ለመረዳት በጣም አጋዥ ነው።

ስፓይሮሜትሪ ምንድን ነው?

ስፓይሮሜትሪ የተለመደ የአተነፋፈስ ሙከራ ሲሆን የሚከተሉትን ለመለካት ይጠቅማል። 

• ምን ያህል አየር ወደውስጥ መተንፈስ ይችላሉ?
• ምን ያህል አየር ወደውጭ መተንፈስ ይችላሉ?
• በምን ያህል ፍጥነት አየር ማውጣት ይችላሉ?

ሃኪምዎ ሳንባዎ ምን ያህል በጥሩ ሁኔታ እየሰራ እንደሆነ እንዲመረምር ያግዛል።

ምርመራው እስፓይሮሜትር በሚባል መሳሪያ በመጠቀም የሚከናወን ሲሆን አተነፋፈስዎን በመመዝገብ በቀላሉ መነበብ ወደሚችሉ ግራፎች እና ቁጥሮች ይቀይራል።

ስፓይሮሜትሪ ለምን ይከናወናል?

ስፓይሮሜትሪ ለሚከተሉት ጥቅም ላይ ይውላል።

• የሳንባ በሽታዎችን ለማወቅ
• ከዚህ በፊት የሚታወቁ የአተነፋፈስ ችግሮችን ለመከታተል
• ሕክምናዎች ምን ያህል በጥሩ ሁኔታ እንደሠሩ ለማረጋገጥ
• የትንፋሽ ማጠርን ለመገምገም
• እንደ አጫሾች ያሉ ለሳንባ በሽታ የተጋለጡ ሰዎችን ለመፈተሽ

ስፓይሮሜትሪ እንደሚከተሉት ያሉ ሁኔታዎችን ለመመርመር እና ለመቆጣጠር በብዛት ጥቅም ላይ ይውላል።

• አስም
• ሥር የሰደደ የሳንባ የአየር ፍሰት መዘጋት በሽታ (COPD)
• የሳንባ ፋይብሮሲስ

ምርመራው እንዴት ይደረጋል?

በ ስፓይሮሜትሪ ጊዜ;

1. ወንበር ላይ ቀጥ ብለው ይቀመጣሉ
2. አየር እንዳያመልጥ በአፍንጫዎ ላይ መዝጊያ ክሊፕ ይቀመጣል
3. ጥልቅ ትንፋሽ ወደ ውስጥ እንዲወስዱ ይደረጋል
4. በመቀጠልም ከስፓይሮሜትር ጋር በተገናኘ የአፍ መተንፈሻ ውስጥ በተቻለ ፍጥነት እና መጠን ወደውጪ ይተነፍሳሉ 
5. ትክክለኛ ውጤትን ለማረጋገጥ ምርመራውን ብዙ ጊዜ ሊደግሙ ይችላሉ

ብዙውን ጊዜ አጠቃላይ ምርመራው ከ15-30 ደቂቃዎችን ይወስዳል።

ቁልፍ የስፓይሮሜትሪ መለኪያዎች

ሃኪምዎ የሚከተሉትን ጨምሮ በርካታ አስፈላጊ ቁጥሮችን ይመለከታል፡-

• የግዳጅ ወሳኝ አቅም (FVC)፡- በኃይል ማስወጣት የሚችሉት አጠቃላይ የአየር መጠን።
• የ1 ሰከንድ ግዳጅ አየር ማስወጣት መጠን (FEV1):- በመጀመሪያው ሰከንድ ውስጥ ምን ያህል አየር ማስወጣት ይችላሉ?
• FEV1/FVC ውድድር፡- የአየር ፍሰት መዘጋቱን ለማወቅ ይረዳል።

እነዚህ ልኬቶች ሳንባዎ የሚከተሉትን ምልክቶች እያሳየ እንደሆነ ለማወቅ ይረዳሉ።

• የአየር ፍሰት መዘጋት በሽታዎች (አየር ለማውጣት አስቸጋሪ)
• ገዳቢ በሽታዎች (የሳንባዎች ሙሉ በሙሉ የመስፋፋት ችግር)

ስፓይሮሜትሪ ደህንነቱ የተጠበቀ ነው?

አዎ! በአጠቃላይ ስፓይሮሜትሪ በጣም አስተማማኝ እና ወራሪ ያልሆነ ምርመራ ሲሆን አየርን በኃይል ለመንፋት ስለሞከሩ ለአጭር ጊዜ ቀላል ድካም ሊሰማዎት ይችላል። ነገር ግን ከዚህ በፊት የሚከተሉት አይነት ችግሮች ካለብዎት ለአገልግሎት አቅራቢዎ መንገር አለብዎት፡-

• የቅርብ ጊዜ የደረት ሕመም
• የቅርብ ጊዜ የአይን፣ የደረት ወይም የሆድ ቀዶ ጥገና
• የቅርብ ጊዜ የልብ ድካም

ውጤቶቹ ምን ማለት ናቸው?

ውጤቶችዎ በሚከተሉት ላይ ተመስርተው ከመደበኛ ልኬቶች ጋር ይነጻጸራሉ፦

• ዕድሜ
• ቁመት
• ጾታ
• ዘር

ውጤቶቹ ከተጠበቀው በታች ከሆኑ የአየር መንገድዎን መጥበብ ወይም የሳንባ አቅምዎ መቀነስን ሊያመለክቱ ይችላሉ። አንዳንድ ጊዜ አተነፋፈስዎ ላይ መሻሻል መኖር ወይም አለመኖሩን ለማየት ብሮንኮዳይሌተር መድሀኒት ከተሰጠዎት በኋላ ምርመራው ሊደገም ይችላል።

ስፒሮሜትሪ የጤና እንክብካቤ አቅራቢዎ የሳንባዎን ጤና በደንብ እንዲረዳ የሚያግዝ ቀላል ግን ኃይለኛ መሳሪያ ነው። የአተነፋፈስ ሁኔታዎችን በመመርመር እና በማስተዳደር ላይ ትልቅ ሚና ይጫወታል።