ከቤት ውጪ መመገብ ያለው ጥቅም እና ጉዳት

ከቤት ውጪ መመገብ ያለው ጥቅም እና ጉዳት

በዘመናዊው ዓለም የኑሮ መወሳሰብ እና የጊዜ እጥረት ምክንያት ብዙዎቻችን ምግባችንን ከቤት ውጪ (በሆቴሎች፣ በካፌዎች ወይም በመንገድ ዳር ምግቦች) ለመመገብ እንገደዳለን። ምንም እንኳን በውጪ መመገብ ምቾት እና የተለየ ጣዕም ቢኖረውም፣ በጤናችን ላይ የሚያስከትለውን ተጽእኖ መረዳት እጅግ አስፈላጊ ነው።

 በውጪ የመመገብ ጥቅሞች እና ማህበራዊ ፋይዳዎች

በውጪ መመገብ ሁልጊዜ መጥፎ ነው ማለት አይደለም። የተወሰኑ ጥቅሞች አሉት፦

• የጊዜ ቆጣቢነት፦ ምግብ ለማብሰል እና ዕቃ ለማጠብ የሚፈጀውን ጊዜ በመቀነስ ለሌሎች ስራዎች ዕድል ይሰጣል።
• የምግብ አይነት መለያየት (Variety): በቤት ውስጥ በቀላሉ ልናዘጋጃቸው የማንችላቸውን የተለያዩ ባህላዊና ዘመናዊ ምግቦችን ለማግኘት ይረዳል።
• ማህበራዊ ግንኙነት፦ ከጓደኞች፣ ከቤተሰብ ወይም ከስራ ባልደረቦች ጋር ለመገናኘት እና ለመዝናናት ጥሩ አጋጣሚ ይፈጥራል።
• የአእምሮ እረፍት፦ አንዳንዴ ከአሰልቺው የቤት ውስጥ ስራ ወጣ ብሎ አዲስ ድባብ ማየት ለአእምሮ መነቃቃትን ይሰጣል።

 የጤና ስጋቶች እና ጉዳቶች (Disadvantages)

በውጪ የሚዘጋጁ ምግቦች በተለይም የጥራት ቁጥጥር በሌለባቸው ቦታዎች ሲሆኑ የሚከተሉትን የጤና ችግሮች ሊያስከትሉ ይችላሉ፦

1. የምግብ መመረዝ (Food Poisoning)

ይህ ዋነኛው ስጋት ነው። ምግቡ በሚዘጋጅበት ወቅት ንጽህናው ካልተጠበቀ፣ ውሃው ንጹህ ካልሆነ ወይም በቂ ሙቀት ካላገኘ እንደ ሳልሞኔላ (Salmonella) እና ኢ-ኮላይ (E. coli) ባሉ ባክቴሪያዎች አማካኝነት ለተቅማጥ፣ ለትውከት እና ለከባድ ህመም ይዳርጋል።

2. ከመጠን ያለፈ ካሎሪ፣ ጨው እና ስብ

የውጪ ምግቦች ጣፋጭ እንዲሆኑ ሲባል ከፍተኛ መጠን ያለው ጨው፣ ቅቤ፣ ዘይት እና ስኳር ይጨመርባቸዋል። ይህ ደግሞ፦

• ለደም ግፊት መጨመር፣
• ለልብ ህመም፣
• ለሰውነት ክብደት መጨመር (Obesity) እና ለስኳር በሽታ ተጋላጭ ያደርጋል።

3. የምግብ ንጽህና እና አያያዝ (Hygiene)

በመንገድ ዳር የሚሸጡ ምግቦች ለአቧራ፣ ለዝንብ እና ለተለያዩ በረሮዎች የተጋለጡ ሊሆኑ ይችላሉ። እንዲሁም ምግብ አዘጋጆቹ እጃቸውን በስነስርዓት የማይታጠቡ ከሆነ በሽታን በቀላሉ ያስተላልፋሉ።

4. የምግብ ተጨማሪዎች (Additives)

ምግብ እንዳይበላሽ ወይም ቀለሙ እንዲያምር የሚጨመሩ ኬሚካሎች በአንዳንድ ሰዎች ላይ የአለርጂ ስሜት ወይም የረጅም ጊዜ የጤና እክል ሊፈጥሩ ይችላሉ።

 በውጪ ስንመገብ ልናደርጋቸው የሚገቡ ጥንቃቄዎች

ሙሉ በሙሉ በውጪ መመገብን ማቆም ባንችል እንኳን፣ የሚከተሉትን ነጥቦች በማስተዋል ጉዳቱን መቀነስ እንችላለን፦

1. የቦታውን ንጽህና መመርመር፦ ምግብ የምንገዛበት ቦታ አካባቢው ጽዱ መሆኑን፣ የምግብ አቅራቢዎቹ የራስ መሸፈኛና የእጅ ጓንት መጠቀማቸውን ማስተዋል አለብን።
2. ትኩስ ምግቦችን መምረጥ፦ በደንብ የበሰሉ እና በሙቅ የሚቀርቡ ምግቦች ከቀዝቃዛ ምግቦች (እንደ ሰላጣ ያሉ) በተሻለ ከባክቴሪያ ነፃ የመሆን ዕድላቸው ከፍተኛ ነው።
3. የእጅ ንጽህና፦ ከመመገብዎ በፊት እጅዎን በሳሙና መታጠብ ወይም አልኮል (Sanitizer) መጠቀም አይዘንጉ።
4. መጠጥዎን በጥንቃቄ መምረጥ፦ ያልታሸጉ ጭማቂዎች ወይም በቧንቧ ውሃ የተሰሩ በረዶዎች ለበሽታ ሊያጋልጡ ስለሚችሉ የታሸጉ መጠጦችን መጠቀም ይመከራል።
5. የምግብ መጠንን መቆጣጠር፦ ትላልቅ የምግብ አይነቶችን ከመምረጥ ይልቅ ለጤና ተስማሚ የሆኑትን (የተቀቀሉ ወይም የተጠበሱ) መምረጥ።