የጨጓራ ባክቴሪያ ምንድነው? ከሰው ወደ ሰዉስ ይተላልፋል?

                 የጨጓራ ባክቴሪያ ምንድነው? ከሰው ወደ ሰዉስ ይተላልፋል?

"የጨጓራ ባክቴሪያ" የሚለውን ስያሜ ሲሰሙ አስደንጋጭ ሊመስል ይችላል፣ ይሁን እንጂ በጨጓራዎ ውስጥ ያሉት ሁሉም ባክቴሪያዎች ጎጂ አይደሉም። በተቃራኒው ብዙዎቹ እንደውም ለጤንነትዎ አስፈላጊ ሲሆኑ እናዚህ ባክቴሪያዎች በትክክል ምን እንደሆኑ እና በሰዎች መካከል ሊተላለፉ እንደሚችሉ በዚህ ጽሁፍ እናያለን።

     የጨጓራ ባክቴሪያ ምንድነው?

የምግብ አፈጫጨት ሥርዓታችን ባክቴሪያዎችን፣ ቫይረሶችን እና ፈንገሶችን ጨምሮ በትሪሊዮን የሚቆጠሩ ረቂቅ ተሕዋስያን መኖሪያ ሲሆን አንድ ላይ በመሆን የአንጀት ማይክሮባዮም ተብለው ይጠራሉ። 

እነዚህ ባክቴሪያዎች በምግብ አፈጫጨት ሥርዓት ውስጥ ጠቃሚ ሚናን የሚጫወቱ ሲሆን፣ ከጥቅሞቻቸው መካከል ለምሳሌ:-

• የምግብ መፈጨትን መርዳት
• የተወሰኑ ቪታሚኖችን ማምረት (እንደ ቫይታሚን ቢ-12 እና ቫይታሚን ኬ)
• የበሽታ መከላከያ ስርዓትዎን መደገፍ እና
• ከጎጂ ተሕዋስያን መከላከል

እነዚህ ባክቴሪያዎች ብዙውን ጊዜ የጨጓራ አሲዳማ አካባቢ ለባክቴሪያዎቹ መኖር ከባድ ስለሚሆን ከጨጓራ ይልቅ በአንጀትዎ ውስጥ ይኖራሉ።

    ሁሉም የጨጓራ ባክቴሪያዎች ጠቃሚ ናቸው?

ሁሉም ባክቴሪያዎች ጠቃሚ አይደሉም! አንዳንዴ ከሚያስፈልገው መጠን በላይ ሚዛናቸውን አጥተው ካደጉ ወይም ወደ ሌላ የሰውነት ክፍል ከተሰራጩ ኢንፌክሽን ወይም ጎጂ በሽታን ሊያስከትሉ ይችላሉ።

አንድ በጣም የታወቀ ምሳሌ ሄሊኮባፕተር ፓይሎሪ (ኤች.ፓይሎሪ) የተሰኘው በጨጓራ ሽፋን ውስጥ ሊኖር የሚችል የባክቴሪያ ዓይነት ሲሆን የዚህ ባክቴሪያ ከሚከተሉት ችግሮች ጋር የተያያዘ ነው። እነሱም፡-

• ማቃር
• የጨጓራ ህመም 
• የጨጓራ ቁስለት እና
• በአንዳንድ ሁኔታዎች ደግሞ በጨጓራ ካንሰር የመያዝ እድልን ይጨምራል

ኤች.ፓይሎሪ ያለባቸው ሁሉም ሰዎች የሕመም ምልክቶች ባይታዩባቸውም አንዳንዶች የጨጓራ ህመም፣ የሆድ መንፋት፣ ማቅለሽለሽ ወይም የምግብ አለመንሸራሸር ሊያጋጥማቸው ይችላል።

    የጨጓራ ባክቴሪያ ከሰው ወደ ሰው ሊተላለፍ ይችላል?

አዎ-እንደየ ባክቴሪያው አይነት አንዳንድ የጨጓራ ባክቴሪያ ከሰው ወደ ሰው ሊተላለፍ ይችላል። ለምሳሌ፡-

ኤች.ፓይሎሪ በሚከተሉት ሊተላለፍ ይችላል ተብሎ ይታሰባል

• ምራቅ (መሳሳም ወይም መመገቢያን መጋራት)
• የተበከለ ምግብ ወይም ውሃን መውሰድ
• ደካማ የንፅህና አጠባበቅ ልምምዶች (ለምሳሌ እጅን በአግባቡ አለመታጠብ)

ይህ ማለት በተጨናነቀ የኑሮ ሁኔታ በተለይም በቤተሰብ ውስጥ የሚኖር የቅርብ ግንኙነት የመተላለፍ አደጋን ሊጨምር ይችላል።

    የመተላለፍ ስጋትን እንዴት መቀነስ ይቻላል?

ጥሩ ንፅህና አጠባበቅ ጎጂ ባክቴሪያዎችን ለመከላከል ቁልፍ ሲሆን በተለይም፡-

• እጅዎን በየጊዜው ይታጠቡ። በተለይ ከመመገብዎ በፊት እና ሽንት-ቤት ከተጠቀሙ በኋላ ይታጠቡ። 
• የመመገቢያ ዕቃዎችን፣ ኩባያዎችን ወይም የጥርስ ብሩሾችን ከመጋራት ይቆጠቡ።
• ምግብን በአግባቡ ማብሰልዎን እና የሚጠጡት ውሃ ንጹህ መሆኑን ያረጋግጡ።
• ደህንነቱ የተጠበቀ የምግብ አያያዝን ይለማመዱ።

    አሳሳቢ ሚሆነው መቼ ነው?

የሚከተሉትን ምልክቶች ያለማቋረጥ ካዩ ህክምና ሊያስፈልግዎ ይችላል። 

• የማያቋርጥ የጨጓራ ህመም
• ተደጋጋሚ የሆድ መንፋት
• ማቅለሽለሽ ወይም ማስታወክ
• የማይታወቅ ክብደት መቀነስ

እነዚህ ምልክቶች ካስቸገርዎት የሕክምና ምክርን መፈለግ የተሻለ ሲሆን የጤና ባለሙያዎች እንደ ኤች.ፓይሎሪ ያሉ ኢንፌክሽኖችን በመመርመር ተገቢውን ህክምና ሊሰጡዎት ይችላል።

የጨጓራ ባክቴሪያዎች መደበኛና አስፈላጊ የሰውነትዎ አጋዥ አካል ሲሆኑ አብዛኛዎቹ ጤናዎን ይደግፋሉ። ነገር ግን አንዳንድ የባክቴሪያየ ዓይነቶች ህመም ሊያስከትሉ እና በተወሰኑ ሁኔታዎች ውስጥ በሰዎች መካከል ሊሰራጩ ይችላሉ። 

ስለዚህ ይህን ልዩነት መረዳት እና ጥሩ ንፅህናን መጠበቅ የምግብ መፈጨት ጤንነትዎን እና በዙሪያዎ ያሉትን ሰዎች ለመጠበቅ ይረዳዎታል።