የማስታወስ ችሎታን ለማሻሻል የሚረዱ ውጤታማ መንገዶች

የማስታወስ ችሎታን ለማሻሻል የሚረዱ ውጤታማ መንገዶች

አብዛኞቻችን ስሞችን፣ ቁልፎችን ወይም ያነበብነውን መረጃ የመርሳት ችግር ያጋጥመናል። ነገር ግን የማስታወስ ችሎታ ልክ እንደ ጡንቻ በልምምድ ሊዳብር የሚችል ተሰጥኦ ነው። አዕምሮአችን አዳዲስ መረጃዎችን የመቀበልና የማከማቸት አቅሙን (Neuroplasticity) እንዲጨምር የሚረዱ ዋና ዋና ነጥቦች የሚከተሉት ናቸው።

የአኗኗር ዘይቤ እና አካላዊ ጤንነት

የአዕምሮ ጤና ከሰውነት ጤና ጋር በቀጥታ የተገናኘ ነው። የማስታወስ ችሎታን ለመጨመር መጀመሪያ መስተካከል ያለባቸው ነገሮች፦

በቂ እንቅልፍ ማግኘት፦ እንቅልፍ ለአዕምሮ እረፍት ብቻ ሳይሆን መረጃዎችን የማደራጃ ጊዜ ነው። ጥናቶች እንደሚያመለክቱት በቀን ከ 7-9 ሰዓት መተኛት በቀን ውስጥ የተማርናቸውን ነገሮች ወደ ረጅም ጊዜ ማህደረ ትውስታ (Long-term memory) ለመቀየር ይረዳል።

መደበኛ የአካል ብቃት እንቅስቃሴ፦ ስፖርት በሚሰሩበት ጊዜ ወደ አዕምሮ የሚሄደው የደም እና የኦክስጅን ዝውውር ይጨምራል። ይህ ደግሞ ለማስታወስ ሃላፊነት ያለበትን የአዕምሮ ክፍል (Hippocampus) ያነቃቃል።

ውጥረትን (Stress) መቀነስ፦ ከፍተኛ የጭንቀት ሆርሞን (Cortisol) የአዕምሮ ሴሎችን ይጎዳል። ማሰላሰል (Meditation) እና በጥልቀት መተንፈስ አዕምሮ ረጋ ብሎ መረጃ እንዲመዘግብ ይረዳሉ።

የአዕምሮ ስልጠና እና የማጥናት ዘዴዎች

አዕምሮአችን 'ካልተጠቀምክበት ይጠፋል' (Use it or lose it) በሚል መርህ ነው የሚሰራው። ስለዚህ የሚከተሉትን ዘዴዎች ይለማመዱ፦

አዳዲስ ነገሮችን መማር፦ አዲስ ቋንቋ መጀመር፣ የሙዚቃ መሳሪያ መለማመድ ወይም አዳዲስ ክህሎቶችን መቅሰም የአዕምሮ ሴሎች እርስ በእርስ ያላቸውን ትስስር ያጠናክራል።

የማገናኘት ዘዴ (Association)፦ አዲስ መረጃን ስትይዙ ቀደም ብላችሁ ከምታውቁት ነገር ጋር አያይዙት። ለምሳሌ የአንድን ሰው ስም ለመያዝ በዚያ ስም የምታውቁትን ሌላ ሰው ወይም ተመሳሳይ ትርጉም ያለው ነገር ማሰብ።

ምስላዊ እይታ (Visualization)፦ መረጃዎችን በፅሁፍ ብቻ ሳይሆን በምስል ለመሳል ይሞክሩ። አዕምሮ ከቃላት ይልቅ ምስሎችን የመያዝ አቅሙ ከፍተኛ ነው።

መድገም እና ክፍተት መስጠት (Spaced Repetition)፦ አንድን ነገር በአንድ ቀን ብቻ ደጋግሞ ከማንበብ ይልቅ፣ በየቀኑ ጥቂት ደቂቃዎችን እየሰጡ ለሳምንታት መከለስ መረጃው በአዕምሮ ውስጥ እንዲቀረጽ ያደርጋል።

ጤናማ የአመጋገብ ስርዓት እና ተገቢ የሆኑ ቫይታሚኖችን ማግኘት ለአዕምሮ ስራ እና ለማስታወስ ብቃት መጨመር ወሳኝ ሚና ይጫወታሉ። በተለይም ኦሜጋ-3 (Fatty Fish) የአዕምሮ ሴሎችን ለመገንባት እና የማሰብ ችሎታን ለማሳደግ የሚረዳ ሲሆን፣ ጥቁር ቸኮሌት ደግሞ በውስጡ በያዘው ፍላቮኖይድ አማካኝነት ወደ አዕምሮ የሚሄደውን የደም ዝውውር በማሻሻል ንቃትን ይጨምራል።

በተጨማሪም እንደ ሰላጣ እና ጎመን ያሉ አረንጓዴ ቅጠላቅጠሎች እንደ ቫይታሚን K እና ፎሌት ባሉ ንጥረ ነገሮች የበለጸጉ በመሆናቸው የአዕምሮ እርጅናን ይከላከላሉ። በመጨረሻም፣ ለውዝ እና ልዩ ልዩ ፍራፍሬዎች በውስጣቸው ባለው ከፍተኛ የአንቲ-ኦክሲዳንት ክምችት የአዕምሮ ሴሎች ጉዳት እንዳይደርስባቸውና የማስታወስ ችሎታችን እንዳይቀንስ በመጠበቅ ረገድ ትልቅ አስተዋጽኦ ያደርጋሉ።