Talaallii vaayirasii tiruu B fi Immunooglobuliinii
Hepatitis B infekshinii vaayirasii hamaa Tiruu miidhu yoo ta’u, rakkoolee ciccimoo kanneen akka madaa , dadhabuu Tiruu, fi kaansarii Tiruu fiduu danda’a. Oduu gammachiisaa dhibeen kun ittifamuu danda'uu isaati. Talaalliin Hepatitis B fi immunoglobulin meeshaalee yaalaa barbaachisoo ta’anii fi siifi namoota jaallattan infekshinii balaafamaa kana irraa eeganidha. Barreeffama kana keessatti, eenyuuf wal’aansoowwan kun akka isaan barbaachisu, akkamitti akka hojjetaniifi maaliif baay’ee barbaachisoo akka ta’an waan beekuu qabdan hunda ni ilaalla.
vaayirasiin Tiruu B’n maali?
Dhukkubni tiruu B vaayirasii tiruu B irraa kan dhufu yoo ta’u, karaalee armaan gadiitiin daddarbuu danda’a:
● Karaa dhiiga ykn dhangala'aa qaamaa dhukkuba kanaan qabame
●Nama dhukkuba kanaan qabame waliin walqunnamtii saalaa of eeggannoo malee
● Qaccee waliif qooduudhaan
● Yeroo da'umsaa haadha irraa gara daa'imaatti
Namoonni dhukkuba hepatitis Bn qabaman hundi mallattoo agarsiisuu miti, ammas vaayirasicha dabarsuu danda'u. Infeekshiniin yeroo dheeraa yeroon darbaa deemuun callisee kalee miidhuu danda’a.
Talaalliin Hepatitis B maali?
Talaalliin Hepatitis B sirni ittisa qaamaa keessan vaayirasii kana adda baasee akka lolu gargaara, garuu vaayirasii lubbuu qabu ofuma isaatii waan hin qabneef infekshinii fiduu hin danda'u.
Sagantaa talaallii idilee
Talaalliin kun akkaataa idileetti doosiiwwan sadiitiin kennama:
1. Dozii jalqabaa: Guyyaa filatte kamiyyuu fudhachuu dandeessa.
2. Doosii lammaffaa: Doosii jalqabaa erga fudhatanii ji’a tokko booda.
3. Doosii sadaffaa: Doosii jalqabaa erga fudhatanii ji’a jaha booda.
Erga wal-duraa duubaan guutuun xumuramee booda, waggoota dheeraaf-yeroo baay’ee umurii guutuuf dhukkuba kana irraa eegumsa kenna.
Yeroo tokko tokko ogeeyyiin eegumsa fayyaa ykn namoonni dhukkuba yeroo dheeraa qaban kanneen eegumsa ariifataa barbaadan talaallii kana sagantaa ariifachiisaa ta’een fudhachuu danda’u.
Daa’imman reefuu dhalatan talaallii kana maaliif barbaachisuu danda’u?
Daa'imman reefuu dhalatan yoo haadholiin isaanii vaayirasii Hepatitis B qabaman balaadhaaf saaxilamu. Talaallii malee daa’imman haadholii Hepatitis B qaban irraa dhalatan keessaa %90 dhukkuba kanaan qabamuu fi infekshinii yeroo dheeraa umurii guutuu qabaachuu danda’u. Kanaaf, kanneen armaan gadii argachuu qabu:
● Talaalliin Hepatitis B erga dhalatee sa'aatii 12 keessatti, fi
● Immunoglobulin dhukkuba tiruu B.
Wal’aansi lamaan kun walitti qabamanii carraa dhukkuba kanaan qabamuu %95 ol hir’isu.
Immunoglobulin Hepatitis B maali?
Hepatitis B immunoglobulin qophii farra qaamaa kan ta’ee fi battalumatti garuu yeroo gabaabaaf vaayirasicha irraa eegumsa kan kennudha. Qorichi kun pilaasmaa namoota dhuunfaa farra qaama vaayirasii tiruu B of keessaa qaban irraa kan argamudha. Talaalliin dandeettii dhukkuba ofirraa ittisuu ijaaruuf yeroo kan fudhatu yoo ta’u, immunoglobulin hepatitis B eegumsa ariifataa kenna.
Immunoglobulin Hepatitis B yoom kennama?
Yeroo baayyee qoricha kana haalawwan armaan gadii keessatti kennina:
● Daa’imman reefuu dhalataniif haadholii vaayirasii Hepatitis B qaban irraa dhalataniif (talaallii waliin) .
● Namoota dhuunfaa akka tasaa vaayirasichaaf saaxilamaniif
Fakkeenyaaf:lilmoo faalameen waraanamuu ykn dhiiga faalameef saaxilamuu
● Hiriyoota saalqunnamtii ykn miseensota maatii dhiyoo namoota dhukkuba kanaan qabamaniif
● Haalota kalee jijjiirrachuu tokko tokko keessatti kan arjooma ykn fudhataan Dhukkuba Tiruu B qabu
Immunoglobulin Hepatitis B dafanii kennuunis barbaachisaa dha; erga saaxilamanii sa’aatii 24 keessatti kennuunis ni gorfama.
Immunoglobulin fi talaallii Hepatitis B walitti fayyadamuu
Immunoglobulin Hepatitis B akka eegumsa battalaa fi talaallii Hepatitis B akka eegumsa yeroo dheeraa yaadi.
● Hepatitis B immunoglobulin dhukkuba kana irraa eegumsa hatattamaa kan kennu yoo ta'u, ji'oota muraasa qofaaf turu.
● Talaalliin Hepatitis B sirna ittisa qaamaa keessan waggoota dheeraaf akka isin eegu leenjisa.
Kanaaf, yeroo waliin itti fayyadaman eegumsa gaarii ta’e kennu.
Gaaffiiwwan Irra Deddeebiin Gaafataman
Talaalliin kun nageenya qabaa?
Eeyyee! Talaalliin Hepatitis B baayyee nageenya kan qabu yoo ta'u, addunyaa guutuutti namoota miliyoonaan lakkaa'amaniif kan kenname yoo ta'u, miidhaa xixiqqoo qofa qaba. Yeroo baayyee, bakka qoricha itti naqanitti dhukkubbiin salphaan ykn diimaan qofatu mul’ata.
Talaalliin kun namoota ga’eessotaaf barbaachisaadhaa?
Eeyyee! Keessattuu kanneen:
● Ogeessota eegumsa fayyaa
● Namoota walqunnamtii saalaa dachaa qaban
● Namoonni nama dhukkuba Hepatitis B qabu waliin jiraatan
● Namoota sababoota fayyaa adda addaatiin yeroo baay’ee dhiiga fudhachuu barbaadan
● Namoonni naannoo dhukkubni Hepatitis B itti baay’atutti imaluuf karoorfatan
Booster shot dabalataa barbaachisa?
Namoota sirna ittisa qaamaa fayyaa qaban baay’eedhaaf talaalliin guutuun ittisa qaamaa yeroo dheeraaf turu kenna. Haalli fayyaa addaa ykn balaa saaxilamummaa itti fufiinsa qabu yoo jiraate malee, doosiin booster dabalataa hin barbaachisu.
Hepatitis B dhukkuba balaafamaa, umurii guutuu ta’uu danda’us, talaallii yeroon fudhachuu fi immunoglobulin fayyadamuudhaan ofii fi namoota jaallattan dhukkuba kalee hamaa irraa eeguu dandeessu.
