.png){kind=avatar}
የእርግዝና የሆድ ቅርፅ የፅንሱን ፆታ ያሳያል?
በእርግዝና ወቅት ስለ ፅንሱ ፆታ ብዙ ባህላዊ አባባሎች፣ ተረቶችና የግምት መንገዶች አሉ። ከእነዚህም መካከል በጣም የታወቀው "የእናትየው የሆድ ቅርፅ የፅንሱን ፆታ ይናገራል" የሚለው ነው።
በአገራችንም ሆነ በተለያዩ የዓለም ባህሎች ሆዱ ወደ ፊት የተገፋና ዝቅ ያለ ከሆነ "ወንድ ልጅ ነው"፣ ክብና ከፍ ብሎ ወደ ጎን የሰፋ ከሆነ ደግሞ "ሴት ልጅ ናት" የሚሉትን ወሬዎች በተደጋጋሚ እንሰማለን። ነገር ግን ይህ በህክምና ሳይንስ ምን ያህል እውነት ነው?
የእርግዝና ሆድ ቅርፅ ከፅንሱ ፆታ (ወንድ ወይም ሴት መሆን) ጋር ምንም ዓይነት ግንኙነት የለውም። ይህ ሙሉ በሙሉ በባህላዊ ተረቶችና በአጋጣሚዎች ላይ የተመሰረተ እምነት እንጂ ምንም ዓይነት ሳይንሳዊ ወይም ህክምናዊ መሰረት የለውም። ፅንሱ ወንድ የመሆን ወይም ሴት የመሆን ዕድሉ 50/50 በመሆኑ፣ ባህላዊ ግምቶች አንዳንድ ጊዜ ሊገጥሙ ቢችሉም ይህ የዕድል ጉዳይ ብቻ ነው።
የሆድ ቅርፅን የሚወስኑ እውነተኛ የህክምና ምክንያቶች
የነፍሰ ጡር ሴት ሆድ ትልቅ፣ ትንሽ፣ ከፍ ያለ፣ ዝቅ ያለ ወይም ወደ ጎን የሰፋ የሚሆነው በፅንሱ ፆታ ሳይሆን በሚከተሉት አካላዊና ህክምናዊ ምክንያቶች የተነሳ ነው።
- የሆድ ጡንቻዎች ጥንካሬ (Abdominal Muscle Tone): ለመጀመሪያ ጊዜ የሚያረግዙ ሴቶች የሆድ ጡንቻዎቻቸው ጠንካራና ያልላሉ ስለሚሆኑ ፅንሱን ወደ ላይና ወደ ውስጥ አጥብቀው ይይዙታል። ይህም ሆዱ ከፍ ብሎ እንዲታይ ያደርጋል። ከአንድ በላይ የወለዱ ሴቶች ግን ጡንቻዎቻቸው ቀደም ባሉት እርግዝናዎች ስለሚለጠጡ ሆዱ ቀድሞ ዝቅ የማለትና የመስፋት ዝንባሌ አለው።
- የእናቲቱ ቁመትና የሰውነት ቅርፅ: ረጅም ቁመትና ሰፊ ዳሌ ያላቸው ሴቶች ፅንሱን ለማሳደግ በቂ የሆድ ውስጥ ቦታ ስላላቸው ሆዳቸው ብዙም ወደ ፊት ሳይወጣ ከፍ ብሎ ሊታይ ይችላል። በአንፃሩ አጭር ቁመት ያላቸው ሴቶች በማህፀንና በደረት መካከል ያለው ቦታ ጠባብ ስለሚሆን ፅንሱ የሚያድገው ወደ ፊት በመገፋት ነው፤ ይህም ሆዱ ይበልጥ ጎልቶና ዝቅ ብሎ እንዲታይ ያደርገዋል።
- የፅንሱ አቀማመጥ (Baby's Position): ፅንሱ በማህፀን ውስጥ የሚቀመጥበት መንገድ የሆዱን ቅርፅ በእጅጉ ይቀይረዋል። ለምሳሌ ፅንሱ በየጊዜው በሚንቀሳቀስበት ወቅት ወይም ጭንቅላቱ ወደ ታች በሚዞርበት ጊዜ የሆድ ቅርፅ ወደ ታች የወረደ ሊመስል ይችላል። ፅንሱ በየአቅጣጫው ሲገላበጥም የሆድ ቅርፅ የተለያየ ሊሆን ይችላል።
- የእርግዝናው ሳምንት/ደረጃ: እርግዝናው ወደ መውለጃው ሳምንታት ሲቃረብ (በተለይም በ9ኛው ወር) ፅንሱ ወደ ዳሌ አጥንት (pelvis) ዝቅ ብሎ ስለሚገባ የሆዱ ቅርፅ በከፍተኛ ሁኔታ ዝቅ ይላል።
የፅንሱን ፆታ በትክክል ማወቅ የሚቻለው እንዴት ነው?
የፅንሱ ፆታ የሚወሰነው በፅንሰ-ሀሳብ (conception) ወቅት ከአባት በሚተላለፈው የክሮሞዞም ዓይነት (X ወይም Y) ብቻ ነው። ይህንን በትክክል ለማረጋገጥ የሚረዱ ሳይንሳዊ የህክምና መንገዶች የሚከተሉት ናቸው፡
- የአልትራሳውንድ ምርመራ (Ultrasound): በአብዛኛው ከእርግዝና ከ18 እስከ 20 ባሉት ሳምንታት ውስጥ በሚደረግ የአልትራሳውንድ ምርመራ የፅንሱን የወሊድ አካላት በማየት ፆታውን በከፍተኛ ትክክለኛነት ማወቅ ይቻላል። ሆኖም ፅንሱ የተሸፈነበት አቀማመጥ አመቺ ካልሆነ አንዳንድ ጊዜ ለማየት አስቸጋሪ ሊሆን ይችላል።
- የፅንስ ዲ ኤን ኤ የደም ምርመራ (NIPT): ከ10ኛው ሳምንት ጀምሮ ከእናቲቱ ደም በመውሰድ የሚደረግ የላብራቶሪ ምርመራ ሲሆን፣ በእናቲቱ ደም ውስጥ የሚገኘውን የፅንሱን ክሮሞዞም በመመርመር ፆታውን 99% በትክክል መናገር ይችላል። (ይህ ምርመራ በአብዛኛው የሚደረገው የዘረመል እክሎችን ለመመርመር ነው)።
