ፖሊሲኢንዶክራይን ሜታቦሊክ ኦቫሪያን ሲንድረም (PMOS)

ፖሊሲኢንዶክራይን  ሜታቦሊክ ኦቫሪያን ሲንድረም 

(Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome (PMOS) )

ፖሊሲኢንዶክራይን  ሜታቦሊክ ኦቫሪያን ሲንድረም ወይንም በቀድሞ ስሙ ፖሊሲስቲክ ኦቫሪያን ሲንድረም የሚባለው በሴቶች ላይ የሚከሰት በሽታ ሲሆን፤ አንድ ሴት በሰውነቷ ውስጥ ያለው የወንድ ሆርሞን (androgen) መጠን ከሚገባው በላይ ከፍ ብሎ የተለያዩ የሰውነት እና ስነ ልቦናዊ ለውጦችን በህመምተኛዋ ላይ ሲያስከትል ነው። ከነዚህ የሰውነት እና ስነ ልቦናዊ ለውጦች ውስጥ ዋንኞቹ

• የወር አበባ መዛባት
• የፊት እና የደረት ፀጉር ማብቀል 
• የጸጉር መሳሳት 
• ብጉር
• መካንነት 
• ከፍተኛ የሰውነት ክብደት መጠን  ሊኖራቸው ይችላል። 
• እንዲሁም ለ ስኳር በሽታ የተጋለጡ ናቸው።

ይህ በሽታ ከ 5 እስከ 10 በመቶ የሚሆን ሴቶች ላይ የሚገኝ ሲሆን አንዲት ሴት በዚህ በሽታ እንደተጠቃች ለማረጋገጥ የማህፀን አልትራሳውንድ እና የተለያዩ የደም ምርመራዎች ያስፈልጋሉ። ስለዚህም አንዲት ሴት ሶስቱን መስፈርቶች ከአሟላች በበሽታው እንደተጠቃች መገመት ይቻላል።

1. የተዛባ የወር አበባ ዑደት
2. ከፍተኛ የወንድ ሆርሞን (androgen) መጠን - ይህም ህመምተኞች በሚያሳዩት የተለያዩ ምልክቶች ወይም በላብራቶሪ ምርመራ ሊታወቅ ይችላል። ከምልክቶቹ ውስጥ ከመጠን በላይ የሆነ የሰውነት ፀጉር ወይም ራሰ በርኃነት ወይም እንደ ብጉር አይነት ምልክትቶች መጥቀስ ይችላል።
3. በአልትራሳውንድ ምርመራ የሚታይ በእንቁልጢ ላይ በሽታውን የሚያመለክት ለውጥ ሲኖር

ፖሊሲኢንዶክራይን  ሜታቦሊክ ኦቫሪያን ሲንድረም?

የዚህ በሽታ ትክክለኛ ምክንያት ባይታወቅም በበሽተኞቹ ላይ የ ሊውትናይዚንግ ሆርሞን እና የአንድሮጅን መጠን መጨመር ተስተውሏል። ይህም የበሽታውን ምልክቶች እንዲከሰት ምክንያት ሆኖ ተገኝቷል።

የበሽታው ምልክቶች ምን ምንድን ናቸው?

ከላይ እንደተገለፀው በሽታው የተለያዩ ምልክቶች ሊያሳይ ይችላል። አብዛኛውን ጊዜ ምልክቶቹም የሚጀምሩት ሴቶች ለአቅመ ሔዋን በሚደርሱበት እድሜ ነው።

• የወር አበባ ዑደት መዛባት አንዳንዴም ወሩን ሊዘል ይችላል
• የፊት እና የደረት ፀጉር ማብቀል ወይም ራሰ በራነት
• ብጉር
• መካንነት
• የሰውነት ክብደት መጨመር
• የኢንሱሊን ሆርሞን ስለሚያዛባ የስኳር በሽታ ተጋላጭነትን ይጨምራል።
• እነዚህ በሽተኞች ክብደት ስለሚጨምሩ ለልብ በሽታ የተጋለጡ ናቸው።

እንዴት ይታከማል?

• የወሊድ መቆጣጠሪያ እንክብል - ኤስትሮጅን እና ፕሮጀስትሮን የሚባሉ ሆርሞኖችን የያዘ ሲሆን በዚህ በሽታ ለሚሰቃዩ ህመምተኞት በዋነኝነት ይታዘዛል። ይህም የወር አበባ እንዲስተካከል ከማድረግ ባሻገር በሰውነት ላይ በብዛት የሚወጣ ፀጉርን እና ብጉርን ይከላከላል። ነገር ግን ይህ እንክብል እንደ ክብደት መጨመር እና የደም መርጋት የመሳሰሉትን የጎንዮሽ ጉዳቶች ሊያስከትል ይችላል።
• ፕሮጀስቲን - ይህ መድኃኒት በየወሩ ለጥቂት ቀናት ብቻ የሚወሰድ ሲሆን የወር አበባ እንዲስተካከል ቢያደርግም እንደ ብጉር እና የሰውነት ፀጉር ያሉ ምልክቶችን ለማስወገድ አያገለግልም። 
• የአንድሮጅን ሆርሞንን ለመቀነስ የሚሰጡ መድኃኒቶች - ለምሳሌ እንደ ስፕሪኖላክቶን (spironolactone) ያሉ መድኃኒቶች ይጠቀሳሉ።
• የሰውነት ክብደት መቀነስ
• መካንነትን ማከም - ክሎሚፊን (Clomiphene)