የተቀነባበረ ምግብ(Processed Food)

 የተቀነባበረ ምግብ(Processed Food)

የተቀነባበሩ ምግቦች የምንላቸው ከተፈጥሯዊ ወይም ከመጀመሪያ ይዘታቸው ተለውጠው እንደ ማብሰል፣ ማቀዝቀዝ፣ ማድረቅ፣ በጣሳ ማሸግ፣ ማቦካት ወይም እንደ ጨው፣ ስኳር እና የመጠበቂያ ኬሚካሎችን በመጨመር ለውጥ የተደረገባቸው ምግቦች ናቸው።

የተቀነባበሩ ምግቦች ምሳሌዎች፡

•  በጣሳ የታሸጉ አትክልቶች፣ ባቄላዎች እና ፍራፍሬዎች
•  ፓስቸራይዝድ የተደረገ ወተት እና እርጎ 
•  ቺዝ (አይብ) 
•  የተቆሉ ወይም ጨው የተነሰነሰባቸው ፍሬዎች (እንደ ለውዝ)
•   የተቀመሙ  ሥጋዎች 
•  ሶሴጅ እና ሆትዶግ

በዓለም አቀፍ ደረጃ ከተደረጉ አበይት የሕክምና እና የጤና ጥናቶች የተገኙ መረጃዎች እንደሚያሳዩት፣ የተቀናበሩ ወይም በፋብሪካ የተሰናዱ ምግቦችን አብዝቶ መመገብ በጤና ላይ አምስት ዋና ዋና ጉዳቶችን ያስከትላል፦ 

1. የልብ እና የደም ሥር በሽታዎች

• የልብ ሕመም እና የደም ግፊት መጨመር፦ የፋብሪካ ምግቦችን አብዝቶ መመገብ ለልብ ድካም፣ ለደም ግፊት መጨመር እና ለድንገተኛ የአንጎል ደም ሥር መደፈን ወይም መፍሰስ (Stroke) የመጋለጥ ዕድልን በከፍተኛ ሁኔታ ይጨምራል።
• ያለዕድሜ የመሞት አደጋ፦ እነዚህን ምግቦች አብዝተው የሚመገቡ ሰዎች፣ ከተፈጥሮ ምግቦች ጋር ሲነጻጸር ያለዕድሜያቸው የመሞት ዕድላቸው ከፍ ያለ ነው።

2. ከመጠን በላይ ውፍረት እና የስኳር በሽታ

• ከመጠን በላይ መብላት፦ እነዚህ ምግቦች አፋችን ውስጥ በሚሰጡት ልዩ ጣዕም እና ለስላሳነት ምክንያት የአንጎላችንን "ጠግቤያለሁ" የሚል መልእክት ያታልሉታል፤ በዚህም ምክንያት ሳናውቀው ከልክ በላይ እንበላለን።
• ፈጣን የሰውነት ውፍረት እና የስኳር በሽታ፦ በውስጣቸው ከፍተኛ መጠን ያለው የተደበቀ ስኳር እና ቅባት ስለሚገኝ፣ ለሰውነት ውፍረት እና ለዓይነት 2 (Type 2) የስኳር በሽታ ያጋልጣሉ። 

3. የጨጓራ እና የአንጀት ችግሮች

• የአንጀት ባክቴሪያ መጎዳት፦ በምግብ ማቀናበሪያነት እና ማቆያነት የሚጨመሩ ሰው ሰራሽ ኬሚካሎች በአንጀታችን ውስጥ ያሉትን ጠቃሚ ባክቴሪያዎች ይጎዳሉ።
• የምግብ አለመፈጨት እና መቆጣት፦ የተፈጥሮ ፋይበር (ለአንጀት እንቅስቃሴ የሚጠቅም የምግብ ክፍል) ስለሚወጣላቸው የጨጓራ መቆጣት እና የምግብ አለመፈጨት ችግሮችን ያስከትላሉ።

4. ለካንሰር የመጋለጥ ዕድል

• ጎጂ ኬሚካሎች፦ ምግቦቹ በፋብሪካ ውስጥ በከፍተኛ ሙቀት ሲሰሩ እና በፕላስቲክ ሲታሸጉ የሚፈጠሩ ኬሚካሎች በሰውነታችን ሴሎች ላይ ጉዳት በማድረስ ለካንሰር በሽታ ተጋላጭ ያደርጋሉ።

5. የጭንቀት እና ድብርት ስሜት

• የአእምሮ እና የስሜት ጤና፦ የፋብሪካ ምግቦችን ዘወትር መመገብ ከአላስፈላጊ ስጋት (Anxiety)፣ ከድብርት (Depression) እና የእንቅልፍ ማጣት ችግሮች ጋር ቀጥተኛ ግንኙነት እንዳለው ጥናቶች ያሳያሉ።

ባጠቃላይ፣ በፋብሪካ የተቀናበሩ ምግቦችን አብዝቶ መመገብ ለረጅም ጊዜ የጤና ጉዳት እንደሚያጋልጥ በጥናት የተረጋገጠ እውነት ነው። ስለዚህ ጤናችንን እና የቤተሰባችንን ደህንነት ለመጠበቅ፣ እነዚህን ምግቦች ሙሉ በሙሉ ማስወገድ ወይም አጠቃቀማችንን በከፍተኛ ሁኔታ መቀነስ አለብን። በእነሱ ምትክ ትኩስ፣ ተፈጥሯዊ እና በቤት ውስጥ የተዘጋጁ ምግቦችን የዕለት ተዕለት ምግባችን ማድረግ የተሻለ እና ህይወትን የሚታደግ ምርጫ ነው።