ህፃናት ጥሩ የመኝታ ግዜ እንዲኖራቸው የሚረዱ ነገሮች

 ህፃናት ጥሩ የመኝታ ግዜ እንዲኖራቸው የሚረዱ ነገሮች 

ለልጅዎ እድገትና ደህንነት እንደ ምግብና ውሃ ሁሉ እጅግ አስፈላጊው ነገር ጥሩ እንቅልፍ ነው። ልጆች በቂ እንቅልፍ ሲያገኙ በአካል ያድጋሉ፣ የማስታወስ ችሎታቸው ይጨምራል፣ እንዲሁም ስሜታቸውን የመቆጣጠር ብቃት ይኖራቸዋል።

በዚህ ጽሑፍ ውስጥ የልጅዎን የእንቅልፍ ጥራት ለማሻሻል የሚረዱ ሳይንሳዊ እና ተግባራዊ ምክሮችን በሦስት ክፍሎች እንመለከታለን።

 1፦ ወጥ የሆነ የእንቅልፍ መርሃ-ግብር መፍጠር

የልጆች አእምሮ እና አካል በሥርዓት (Routine) ውስጥ መሆንን ይወዳሉ። ወጥ የሆነ ልማድ ሲኖር የልጁ አካል "የመተኛት ሰዓት ደርሷል" የሚል ምልክት በራሱ ማመንጨት ይጀምራል።

• ቋሚ ሰዓት ይኑርዎት፦ ልጅዎ በየቀኑ (ቅዳሜና እሁድን ጨምሮ) በተመሳሳይ ሰዓት እንዲተኛና እንዲነቃ ያድርጉ። ይህ የሰውነትን የተፈጥሮ ሰዓት (Circadian Rhythm) እንዲስተካከል ይረዳል።
• የመኝታ ሰዓት ስነ-ሥርዓት፦ ከመተኛታቸው 30 ደቂቃ ቀደም ብሎ የሚከናወኑ ቋሚ ተግባራትን ይለምዱ። ለምሳሌ፦
  •  ሞቅ ባለ ዉሃ ማጠብ (Warm bath)
  • ንጹህ የሌሊት ልብስ ማልበስ
  • መጽሐፍ ማንበብ ወይም ዝግ ባለ ድምፅ ማውራት
• ከቀን እንቅልፍ ጋር ጥንቃቄ ማድረግ፦ የቀን እንቅልፍ ለትንሽ ልጆች አስፈላጊ ቢሆንም፣ ከሰዓት በኋላ በጣም ዘግይቶ የሚተኙ ከሆነ የሌሊቱን እንቅልፍ ሊያስተጓጉል ይችላል።

 2፦ ምቹ የመኝታ አካባቢ እና አመጋገብ

ልጅዎ የሚተኛበት ክፍል ለእንቅልፍ የሚያቀርብ መሆን አለበት። አካባቢያዊ ሁኔታዎች በከፍተኛ ሁኔታ የእንቅልፍ ጥራትን ይወስናሉ።

• መኝታ ቤቱን ማዘጋጀት፦
  • ጨለማ፦ ክፍሉ በቂ ጨለማ መሆኑን ያረጋግጡ። ትንሽ ብርሃን ካስፈለገ በጣም ደብዛዛ የሆነ የምሽት መብራት (Night light) ይጠቀሙ።
  • ዝምታ፦ የሚረብሹ ድምፆችን ያስወግዱ።
  • ቅዝቃዜ፦ በጣም የማይሞቅና የማይቀዘቅዝ መካከለኛ የሙቀት መጠን ያለው ክፍል ለእንቅልፍ ተመራጭ ነው።
• የኤሌክትሮኒክስ መሣሪያዎች እገዳ፦ ስልኮች፣ ታብሌቶች እና ቴሌቪዥን የሚለቁት "ሰማያዊ ብርሃን" (Blue light) እንቅልፍ የሚሰጠውን ሜላቶኒን (Melatonin) የተባለ ሆርሞን ይገታሉ። ከመተኛታቸው ቢያንስ 1 ሰዓት በፊት ማንኛውንም ስክሪን ያጥፉ።
• አመጋገብ፦ * ከመኝታ በፊት ከባድ ምግብ አይስጡ።
  • ካፌይን ያላቸውን መጠጦች (እንደ ሶዳ፣ ሻይ፣ ቸኮሌት) ከሰዓት በኋላ ያስወግዱ።
  • ሆዳቸው ባዶ ሆኖ እንዳይተኙ ቀላልና ጤናማ መክሰስ (ለምሳሌ ወተት) መሰጠት ይችላሉ።

 3፦ በቀን ውስጥ የሚደረጉ ጥንቃቄዎች እና የአእምሮ ዝግጁነት

የሌሊት እንቅልፍ ጥራት የሚወሰነው በቀን ውስጥ በሚከናወኑ ተግባራት ጭምር ነው።

• የቀን ብርሃን እና እንቅስቃሴ፦ ልጅዎ በቀን ውስጥ በቂ የፀሐይ ብርሃን እንዲያገኝ እና ንቁ የሰውነት እንቅስቃሴ እንዲያደርግ ያበረታቱ። ይህ በሌሊት ድካም እንዲሰማቸውና ቶሎ እንዲተኙ ይረዳል።
• ፍርሃትንና ጭንቀትን መቆጣጠር፦ አንዳንድ ልጆች ጨለማን ወይም ብቻቸውን መሆንን ሊፈሩ ይችላሉ።
  • ፍርሃታቸውን አያጣጥሉባቸው፤ ይልቁንም አረጋጓቸው።
  • "የደህንነት ቁሳቁስ" (ለምሳሌ የሚወዱት አሻንጉሊት ወይም ብርድ ልብስ) አብሯቸው እንዲሆን መፍቀድ መረጋጋትን ይሰጣቸዋል።
• የወላጆች ሚና፦ ልጅዎ አልጋ ላይ ሆኖ እያለ በራሱ መተኛትን እንዲለምድ ማገዝ አስፈላጊ ነው። ሁልጊዜ እቅፍ አድርገው ወይም አጠገባቸው ተኝተው ካስለመዷቸው፣ ሌሊት ሲነቁ እናንተን ፍለጋ ስለሚቸገሩ እንቅልፋቸው ይቋረጣል።