ሰዎች በየቀኑ የሚፈጽሟቸው 15 የጤና ስህተቶች

 በቂ ውሃ አለመጠጣት

ውሃ ለሰውነታችን እጅግ አስፈላጊ ነው። አንጎል፣ ልብ፣ ኩላሊት እና ሌሎች የሰውነት አካላት በአግባቡ እንዲሰሩ ውሃ ያስፈልጋቸዋል። በቂ ውሃ ካልጠጡ ድካም፣ ራስ ምታት፣ የትኩረት መቀነስ፣ የቆዳ መድረቅ እና የሽንት መጠን መቀነስ ሊታዩ ይችላሉ። በረጅም ጊዜ የውሃ እጥረት የኩላሊት ጠጠርን ጨምሮ ሌሎች ችግሮችን ሊከሰቱ ይችላል።

 ቁርስን መዝለል

ብዙ ሰዎች በጊዜ እጥረት ወይም ክብደት ለመቀነስ ብለው ቁርስን ይዘላሉ። ነገር ግን ይህ ሰውነት ከሌሊት ጾም በኋላ የሚፈልገውን ኃይል እንዳያገኝ ያደርገዋል። የቁርስ መዝለል በቀን ውስጥ ከመጠን በላይ መመገብን፣ የደም ስኳር መለዋወጥን እና የኃይል መቀነስን ሊያስከትል ይችላል።

ከመጠን በላይ ጨው መጠቀም

ጨው ለሰውነት ያስፈልጋል፣ ነገር ግን ከልክ በላይ ሲሆን የደም ግፊትን ይጨምራል። ይህም ለልብ በሽታ፣ ለስትሮክ እና ለኩላሊት ችግር አደጋን ይጨምራል። የታሸጉ ምግቦች፣ ፈጣን ምግቦች እና ተዘጋጅተው የሚሸጡ መክሰስ ምግቦች ብዙ ጨው ሊይዙ ስለሚችሉ መጠንቀቅ ያስፈልጋል።

 ከመጠን በላይ ስኳር መመገብ

በቀን ብዙ ስኳር መውሰድ ለውፍረት፣ ለስኳር በሽታ፣ ለጥርስ መበስበስ እና ለልብ በሽታ አደጋ ያጋልጣል። ስኳር በመጠጦች፣ በኬኮች፣ በብስኩቶች እና በተዘጋጁ ምግቦች ውስጥ በብዛት ሊገኝ ይችላል። ስኳርን መቀነስ በጤና ላይ ከፍተኛ ለውጥ ያመጣል።

 በቂ እንቅልፍ አለመተኛት

እንቅልፍ ሰውነትና አእምሮ እንዲያርፉ ያስፈልጋል። በሌሊት ከ7–9 ሰዓት ያህል እንቅልፍ ለአብዛኞቹ አዋቂዎች ይመከራል። በቂ እንቅልፍ ካልተኙ የማስታወስ ችሎታ፣ የትኩረት አቅም፣ የመከላከያ ሥርዓት እና የስሜት ጤና ሊጎዱ ይችላሉ።

   እንቅስቃሴ አለማድረግ

ብዙ ሰዎች ቀኑን ሙሉ በቢሮ፣ በመኪና ወይም በቤት ተቀምጠው ያሳልፋሉ። ይህ ለውፍረት፣ ለልብ በሽታ፣ ለስኳር በሽታ  እና ለጡንቻ ድክመት አደጋን ይጨምራል። በሳምንት ቢያንስ 150 ደቂቃ መካከለኛ የአካል እንቅስቃሴ ማድረግ ይመከራል።

 ያለ ሐኪም ምክር መድኃኒት መውሰድ

ራስን በራስ ማከም አንዳንድ ጊዜ አደገኛ ሊሆን ይችላል። በተለይ አንቲባዮቲኮችን (Antibiotics) ያለ ሐኪም ምክር መጠቀም ባክቴሪያዎች መድኃኒቱን እንዲቋቋሙ (Resistance) ያደርጋል። ይህም ወደፊት ለሚፈጠሩ ኢንፌክሽኖች (Infections) ሕክምናን የበለጠ አስቸጋሪ ሊያደርግ ይችላል።

 የእጅ ንጽህናን ችላ ማለት

እጅ በየቀኑ ብዙ ቦታዎችን ይነካል። ከመመገብ በፊት፣ ከመጸዳጃ ቤት በኋላ እና ከህመምተኛ ጋር ከተገናኙ በኋላ እጅን በሳሙናና በውሃ መታጠብ ብዙ ተላላፊ በሽታዎችን ለመከላከል የሚረዳ ቀላል እርምጃ ነው።

 የጥርስ ጤናን ችላ ማለት

ጥርስን በየቀኑ ሁለት ጊዜ አለመቦረሽ ለጥርስ መበስበስና ለድድ በሽታ ያጋልጣል። የአፍ ጤና ከአጠቃላይ ጤና ጋር የተያያዘ ስለሆነ በየጊዜው የጥርስ ምርመራ ማድረግ ይጠቅማል።

 የህመም ምልክቶችን ችላ ማለት

አንዳንድ ሰዎች ህመም ወይም ያልተለመዱ ምልክቶችን "ራሱ ይድናል" ብለው ይተዋሉ። ነገር ግን የደረት ህመም፣ ከፍተኛ ትኩሳት፣ የመተንፈስ ችግር፣ ወይም ያልተለመደ ደም መፍሰስ አፋጣኝ ሕክምና የሚያስፈልጉ ሊሆኑ ይችላሉ።

ሲጋራ ማጨስ

ሲጋራ ማጨስ ለሳንባ ካንሰር፣ ለልብ በሽታ፣ ለስትሮክ እና ለብዙ ሌሎች ከባድ በሽታዎች ዋነኛ የአደጋ ምክንያት ነው። የሌሎች የሲጋራ ጭስ መተንፈስም ጤናን ሊጎዳ ይችላል።

ከመጠን በላይ አልኮል መጠጣት

በብዛት አልኮል መጠጣት ጉበትን፣ ልብን፣ የአእምሮ ጤናን እና የነርቭ ሥርዓትን ሊጎዳ ይችላል። ከዚህ በተጨማሪ ለአደጋ መጋለጥን እና ለረጅም ጊዜ የጤና ችግሮችን ይጨምራል።

 የአእምሮ ጤናን ችላ ማለት

ውጥረት፣ ጭንቀት እና ድብርት እንደ ሌሎች በሽታዎች ሁሉ ትኩረት ይፈልጋሉ። እነዚህን ችግሮች ችላ ማለት በእንቅልፍ፣ በሥራ አፈጻጸም፣ በግንኙነት እና በአጠቃላይ የሕይወት ጥራት ላይ ተጽእኖ ሊያሳድር ይችላል።

መደበኛ የጤና ምርመራ አለማድረግ

ብዙ በሽታዎች በመጀመሪያ ደረጃ ምልክት ላያሳዩ ይችላሉ። የደም ግፊት፣ የደም ስኳር፣ የኮሌስትሮል እና ሌሎች መደበኛ ምርመራዎች በሽታን ቀድሞ ለማወቅና ሕክምና በጊዜው ለመጀመር ይረዳሉ።

በማኅበራዊ ሚዲያ የሚገኝን የጤና መረጃ ሳያረጋግጡ ማመን

የጤና መረጃ በቀላሉ በማኅበራዊ ሚዲያ ይሰራጫል፣ ነገር ግን ሁሉም መረጃ ትክክለኛ አይደለም። ያልተረጋገጡ ምክሮችን መከተል የተሳሳተ ሕክምና እንዲወስዱ ወይም አስፈላጊ ሕክምናን እንዲዘገዩ ሊያደርግ ይችላል። የጤና ውሳኔ ከመውሰድዎ በፊት ከባለሙያ ጋር መማከር ይመከራል።