ከጠንካራ የፀሐይ ብርሃን መራቅ የሚሰጣቸው ጥቅሞች(Health benefits of staying out of the sun)

ከጠንካራ የፀሐይ ብርሃን መራቅ የሚሰጣቸው ጥቅሞች

ፀሐይ ለሕይወት አስፈላጊ እና ተፈጥሯዊ የብርሃንና የሙቀት ምንጭ ብትሆንም፣ ከልክ ያለፈ እና ጠንካራ የፀሐይ ብርሃን ግን በቆዳችን እና በአጠቃላይ በጤንነታችን ላይ ከፍተኛ ጉዳት ሊያደርስ ይችላል። ለጠንካራ የፀሐይ ጨረር (Ultraviolet Rays) አለመጋለጥ የሚከተሉትን ሁለገብ የጤና ጥቅሞች ይሰጣል።

1. የቆዳ ካንሰር ተጋላጭነትን ይቀንሳል

ኃይለኛ የፀሐይ ጨረር ወደ ቆዳ ሕብረ ሕዋሳት ዘልቆ በመግባት የሕዋሳትን ዲኤንኤ (DNA) ያበላሻል። ይህም ሕዋሳት ከቁጥጥር ውጭ እንዲባዙ በማድረግ ለካንሰር ያጋልጣል።

• ሜላኖማ (Melanoma)፦ ለጠንካራ ፀሐይ በድንገት በመጋለጥ እና በቆዳ መቃጠል ምክንያት የሚከሰት እጅግ አደገኛ የቆዳ ካንሰር ዓይነት ሲሆን፣ ከፀሐይ መራቅ ተጋላጭነቱን በከፍተኛ ሁኔታ ይቀንሳል።
• ሜላኖማ ላልሆኑ ካንሰሮች፦ በጊዜ ሂደት ከሚከማች የፀሐይ ጨረር ጋር የተያያዙ የቆዳ ካንሰር ዓይነቶችን ለመከላከል ይረዳል።

2. ቆዳን ያለጊዜው ከማረጀት ይከላከላል

እስከ 80-90% የሚሆነው በግልጽ የሚታይ የቆዳ ማረጀት የሚከሰተው በUV ጨረሮች እንጂ በእድሜ መግፋት ብቻ አይደለም።

የፀሐይ ጨረር ለቆዳ ጥንካሬ እና የመለጠጥ አቅም ተጠያቂ የሆኑትን ኮላጅን (Collagen) እና ኤላስቲን (Elastin) የተባሉ ፕሮቲኖችን ይጎዳል፤ ይህም ለከባድ መጨማደድ፣ መሳሳት እና የመስመሮች መውጣት ይዳርጋል። ከፀሐይ መራቅ የቆዳን መዋቅራዊ ጤንነት እና እርጥበት በመጠበቅ ቆዳ ሁልጊዜ ጥንካሬ ያለው ሆኖ እንዲቆይ ያደርጋል።

3. የቆዳ ቀለም መዛባትን ይከላከላል

ለረጅም ጊዜ ለፀሐይ መጋለጥ ቆዳችን የሜላኒን (Melanin) ምርትን ከልክ በላይ እንዲጨምር ያደርጋል። ይህም በፊታችን እና ለፀሐይ በተጋለጡ የሰውነት ክፍሎች ላይ ጥቁር ነጠብጣቦች (Sunspots/Hyperpigmentation) እንዲወጡ ያደርጋል። በተጨማሪም ለማስወገድ አስቸጋሪ የሆነውን እና የፊትን ቀለም የሚያበላሸውን የሜላዝማ (Melasma) ችግር ያባብሳል።

4. የቆዳ መቃጠልን ይከላከላል

የUVB ጨረሮች የቆዳን ላይኛውን ክፍል በማቃጠል (Sunburn) ከፍተኛ ሕመም፣ መቅላት፣ ማበጥ እና የቆዳ መላጥ ያመጣሉ። ከፀሐይ ብርሃን መራቅ ቆዳ እነዚህን አሰቃቂ የቃጠሎ ሕመሞች እንዳያስተናግድ ያደርጋል።

5. ከሙቀት ጋር ተያይዘው ከሚመጡ ሕመሞች የመጋለጥ እድልን ይቀንሳል

ለከፍተኛ ሙቀት እና ለጠንካራ የፀሐይ ብርሃን ለረጅም ጊዜ መጋለጥ የሰውነታችንን የማቀዝቀዝ ሂደት ያዛባል። ስለሆነም ከፀሐይ ብርሃን መራቅ የሚከተሉትን ጥቅሞች ይሰጣል፦

• የሰውነት ሙቀትን እና ድካምን መቆጣጠር፦ በቀጥታ ፀሐይ ስር አለመሆን የሰውነትን ሙቀት አስተካክሎ ለመያዝ የሚረዳ ሲሆን፣ ለከፍተኛ ድካም እና ለሙቀት ስትሮክ (Heat Stroke) የመጋለጥ እድልን ይቀንሳል።
• የሰውነት ፈሳሽን መጠበቅ፦ የቀጥታ ፀሐይ ብርሃን ላብን ስለሚጨምር የሰውነት ፈሳሽ እንዲቀንስ ያደርጋል። ከፀሐይ መራቅ የሰውነትን የውሃ መጠን በመጠበቅ ከድርቀት ይከላከላል።
• ሥር የሰደዱ ሕመሞችን መከላከል፦ እንደ ሉፐስ (Lupus) የመሳሰሉ በሰውነት መከላከያ ሥርዓት ላይ ተጽዕኖ የሚያሳድሩ ሕመሞች ላለባቸው ሰዎች ለፀሐይ አለመጋለጥ እንደ የመገጣጠሚያ ሕመም እና ድካም ያሉ ምልክቶች እንዳያባብሱ ይረዳል።
• የቆዳ መቆጣትን መቀነስ፦ ለፀሐይ ብርሃን አለመጋለጥ እንደ ሮዛሺያ ያሉ የቆዳ መቅላት፣ የደም ስሮች መታየት እና አስቸጋሪ የቆዳ ነጠብጣቦች እንዳይከሰቱ ያደርጋል።

6. የአይን ጤንነትን ይጠብቃል

ከፀሐይ፣ ከነፋስ እና ከብርሃን ነጸብራቅ የሚመጡ ጎጂ ጨረሮች በአይናችን ላይ የማቃጠል ስሜት፣ አላስፈላጊ የስጋ እድገት (Surfer's Eye)፣ ወይም በጊዜ ሂደት ዘላቂ የሆነ የእይታ መደብዘዝ እና መቀነስ ሊያመጡ ይችላሉ።

ከፀሐይ ብርሃን መራቅ፣ በጥላ ስር መሆን ወይም UV የሚከለክሉ የፀሐይ መነጽሮችን መጠቀም የአይን ሞራ (Cataracts) እና የዕይታ መቀነስ ችግሮችን በአስተማማኝ ሁኔታ ይከላከላል።