.png){kind=avatar}
በደም ስር የሚሰጥ ፓራሲታሞል (IV Paracetamol) ለማን ይሰጣል?
በደም ስር የሚሰጥ ፓራሲታሞል በፈሳሽ መልክ የተዘጋጀ መድኃኒት ሲሆን፣ በቀጥታ በደም ስር በኩል ለታካሚዎች የሚሰጥ ነው። ይህ መድኃኒት በዋናነት ጥቅም ላይ የሚውለው፦
- የመካከለኛ ደረጃ ሕመም ሲኖር (በተለይም ከቀዶ ሕክምና በኋላ) ፈጣን ማስታገሻ ለማግኘት።
- ከፍተኛ የሰውነት ሙቀት (ትኩሳት) በሚኖርበት ጊዜ በፍጥነት ለመቀነስ።
- በጽኑ የታመሙ፣ ራሳቸውን የሳቱ ወይም መድኃኒት በአፍ (በክኒን ወይም በሲሮፕ) መውሰድ ለማይችሉ ታካሚዎች ነው።
እንዴት ይሰጣል?(How is it Given?)
መድኃኒቱ በደም ስር በኩል በመንጠብጠብ (IV Infusion) መልክ በ15 ደቂቃ ጊዜ ውስጥ ቀስ ብሎ ይሰጣል። በአንድ ጊዜ ፈጥኖ መወጋት የለበትም። አንድ መጠን ከተሰጠ በኋላ ቀጣዩ መጠን ከመሰጠቱ በፊት ቢያንስ ከ4 እስከ 6 ሰዓታት ልዩነት መኖር አለበት።
የመድኃኒቱ ከፍተኛ መጠን (Maximum Daily Dose)
በደም ስር የሚሰጥ ፓራሲታሞል በሕክምና ባለሙያዎች ቁጥጥር ብቻ የሚሰጥ ሲሆን፣ የመድኃኒቱ መጠን የሚወሰነው ታካሚው ባለው የሰውነት ክብደት ነው።
- ለአዋቂዎች (ከ50 ኪሎግራም በላይ)፦ በአንድ ጊዜ የሚሰጠው ከፍተኛ መጠን 1 ግራም (1000 ሚ.ግ) ሲሆን፣ በቀን ውስጥ እስከ 4 ጊዜ (በየ 6 ሰዓቱ) ሊሰጥ ይችላል። በአጠቃላይ በ24 ሰዓት ውስጥ ከ4 ግራም መብለጥ የለበትም።
- ለታዳጊዎች እና አነስተኛ ክብደት ላላቸው አዋቂዎች (ከ50 ኪሎግራም በታች)፦ ከፍተኛው መጠን በቀን እስከ 3 ግራም ብቻ ነው።
- ለሕፃናት እና ለልጆች፦ የመድኃኒቱ መጠን በኪሎግራም ታስቦ የሚሰጥ ሲሆን፣ በቀን ከ 3 እስከ 4 ጊዜ ሊሰጣቸው ይችላል።
የጎንዮሽ ጉዳቶች (Side Effects)
IV Paracetamol በአጠቃላይ ደህንነቱ የተጠበቀ ቢሆንም፣ አንዳንድ ጊዜ የሚከተሉት ሊከሰቱ ይችላሉ፦
- መድኃኒቱ በተወጋበት አካባቢ የመቁሰል፣ የማቃጠል ወይም የሕመም ስሜት።
- ማቅለሽለሽ፣ ማስታወክ፣ የማዞር ስሜት ወይም የደም ግፊት ትንሽ መቀነስ።
- አልፎ አልፎ የመድኃኒት አለርጂ (የቆዳ ሽፍታ፣ ማሳከክ ወይም የፊት/ጉሮሮ እብጠት)።
- ከመጠን በላይ ከተወሰደ ለጉበት ጉዳት (Liver Toxicity) ይዳርጋል።
መድኃኒቱ የማይሰጥባቸው ሁኔታዎች (Contraindications)
- ለፓራሲታሞል ወይም ለመድኃኒቱ ውህዶች ከፍተኛ የአለርጂ ችግር ያለባቸው ሰዎች።
- እጅግ Severe የጉበት በሽታ ወይም የጉበት መስራት ማቆም (Severe Liver Failure/Hepatocellular Insufficiency) ያለባቸው ታካሚዎች።
- ሥር የሰደደ የጉበት በሽታ፣ ከፍተኛ የምግብ እጥረት፣ ወይም ከፍተኛ የኩላሊት በሽታ ያለባቸው ሰዎች ጥንቃቄ እና የመጠን ቅናሽ ያስፈልጋቸዋል።
በደም ስር የሚሰጥ ፓራሲታሞል (IV Paracetamol) በሆስፒታል ደረጃ ከፍተኛ ትኩሳትንና ሕመምን በፍጥነት ለማስታገስ የሚረዳ ውጤታማ መድኃኒት ነው። ነገር ግን መድኃኒቱ ሙሉ በሙሉ ደህንነቱ የተጠበቀ እንዲሆን እና በጉበት ላይ ጉዳት እንዳያደርስ ሁልጊዜ በሕክምና ባለሙያዎች ትእዛዝ እና ቁጥጥር ብቻ መሰጠት አለበት። ትክክለኛውን የመድኃኒት መጠን እና የሰዓት ልዩነት መጠበቅ የታካሚውን ደህንነት ለማረጋገጥ ወሳኝ ነው።
