ሴት ሕፃናት በማህጸናቸው እንቁላል ይዘው ነው የሚወለዱት ?

ሴት ሕፃናት በማህጸናቸው እንቁላል ይዘው ነው የሚወለዱት ? 

አዎን፣ ሴት ሕፃናት ሊወልዷቸው ከሚችሉት የእንቁላል ሴሎች ጋር ይወለዳሉ።  ከተወለዱ በኋላ ደግሞ በህይወት ዘመናቸው አዲስ የእንቁላል ህዋሶችን በጭራሽ አይፈጥሩም። በጽንስ በእድገት መጀመሪያ ላይ እንቁልጢ ያላት ሴት ህጻን በአማካኝ 6 ሚሊዮን  ያህል እንቁላሎች ሊኖሯት ይችላል። አንዲት ሴት በህይወት ዘመኗ ያሏት የእንቁላሎች ቁጥር ያለማቋረጥ ይቀንሳል ስለዚህም ህጻኗ ስትወለድ  1 ሚሊዮን እስከ 2 ሚሊዮን የሚሆኑ እንቁላሎች ይቀራሉ። ጥናቶች  እንደሚያሳዩት ይህ  ቁጥር ከሰው ወደ ሰው ይለያያል፣ ነገር ግን አብዛኞቹ ጥናቶች  በሚሊዮኖች ውስጥ ያለውን አሃዝ ይጠቅሳሉ።

ስለዚህ የወር አበባ ዑደት ለምን ህጻናት ከተወለዱ ጀመሮ ማየት አይጀምሩም?

ሴት ልጅ ስትወለድ ጀምሮ እንቁላል ይዛ ትወለዳለች በሚለው እውነት በመነሳት ከሆነ ይህ ጥያቄ ልክ ነው ፣ እንቁላሎቹ ስላሉ ብቻ  ግን የወር አበባ ማየት  አይችሉም ። ስለዚህ የወር አበባ ዑደት እንዳይጀምር የሚከለክለው ምንድን ነው?  ሴቶች የጉርምስና ዕድሜ ወይንም ለአቅመ ሄዋን እስኪደርሱ ድረስ የወር አበባ ዑደት አይኖርም ።  ለአቅመ ሄዋን ስትደረስ አንዲት ሴት በለጉርምስ እድሜ  ማለትም በ አማካኝ ከ 12 አመት ጀምሮ የሚጀምር  በአንጎል ውስጥ ባለው  ሃይፖታላመስ የሚመረት ጎንዶትሮፒን የሚለቀቅ ሆርሞን (GnRH ) ማምረት ሲጀምር ነው።

በምላሹ GnRH ኤፍ ኤስ ኤችሆርሞን (follicle-stimulating hormone) (FSH)  እንዲመረት እና  እንዲፈጥር ያነሳሳል፣ ከዛም  ይህ FSH የተባለ ሆርሞን የእንቁላል እድገትን እና መፋፋትን  ይጀምራል ከሱ ጋር ተያይዞ ለሴት ልጅ አስፈላጊ የሆነው ሆርሞን ማለትም  የኢስትሮጅን ሆርሞን  መጠን ይጨምራል። 

በጉርምስና ወቅት የወር አበባ የሚጀምረው የጡት እድገት ከጀመረ በአማካኝ  ከ 2 ዓመት በኋላ ነው ። የወር አበባ በአማካኝ በ12 አመት የሚጀምር ሲሆን ከ8 አመት ጀምሮ ሊጀምርም  ይችላል ነገር ግን በአብዛኛዎቹ ሴቶች በ15 አመት ይጀምራል።

አንዲት ለ አቅመ ሄዋን ወይንም በጉርምስና ዕድሜ ስንት እንቁላሎች ይቀራሉ? 

አንዲት ሴት ልጅ ለአቅመ-ሄዋን እድሜዋ ስትደርስ  ከ300,000 እስከ 400,000 የሚደርሱ እንቁላሎች ይኖሯታል ። ይህ ቁጥር ላይ የሚደርሰው በየወሩ ከ10,000 የሚበልጡ እንቁላሎች ለዚህ እድሜ ከመድረሳቸው በፊት ይሞታሉ።

ከጉርምስና በኋላ በየወሩ ስንት እንቁላሎች ይቀንሳሉ?

አንዴ የ follicles ብስለት, በመጨረሻ የወር አበባ ዑደትዎ ሆርሞኖችን ይመለከታሉ።

አንዲት ሴት በ30 ዓመቷ ስንት እንቁላሎች አሏት?

አንዲት ሴት በ20ዎቹ አጋማሽ ላይ ለእርግዝና እና ወሊድ የተመቸች ነች፣ በየወሩ ከ25-30% የመፀነስ እድል አላት:: የአሜሪካ የማህጸን እና ጽንስ ስፔሻሊስቶች ማህበር (ACOG) 30 አመት የሞላት ሴት የመራባት እና መውለድ መጠን በ 32 ዓመቷ ቀስ በቀስ እና በከፍተኛ ደረጃ እየቀነሰ እንደሚሄድ ገልጿል። በዛ እድሜ 120,000 ያህል እንቁላሎች ይኖራቸዋል፣ ይህም በአንድ ዑደት 20% የመፀነስ እድል አለው።

የአሜሪካ የማህጸን እና ጽንስ ስፔሻሊስቶች ማህበር  (ACOG )በተጨማሪም አንዲት ሴት በ 37 ዓመቷ ፈጣን የሆነ የእንቁላል ማሽቆልቆል እንደሚያጋጥማት፣ የእንቁላል ብዛት ወደ 25,000 አካባቢ እንደሚቀንስ ያሳያሉ። እንደ የበሽታ መቆጣጠሪያ እና መከላከያ ማእከል (CDC) ዘገባ ከሆነ፣ ከ5 የተለያዩ ጥናት የተገኙ ጥንዶች መካከል 1 የሚሆኑት ከ30-39 አመት የሆናት ሴት የሆናት ሴት አጋር ያላቸው ጥንዶች የመጀመሪያ ልጃቸውን የመውለድ ችግር ያጋጥማቸዋል። ይሁን እንጂ ወንዶችም ሆኑ ሴቶች መሃንነት ሊያጋጥማቸው ይችላል። 

 አንዲት ሴት በ 40 ዓመቷ የመፀነስ እድሏ ወደ 5% ይቀንሳል

ዕድሜያቸው  ከፍ ያሉ ሴቶች በአጠቃላይ እንደ አይቪኤፍ (IVF) ባሉ የወሊድ ህክምናዎች ዝቅተኛ የስኬት ደረጃ አላቸው።

ሆኖም ግን፣ በ40ዎቹ ውስጥ ብዙ ሴቶች በተሳካ ሁኔታ እርጉዝ ናቸው። የተለያዩ ጥናቶች እንደ እእአ1985 እስከ 2019 ባለው ጊዜ ውስጥ ከ40 እስከ 44 ዓመት የሆናቸው ሴቶች የሚወለዱት ቁጥር በየጊዜው እየቀነሰ መጥቷል። በወጣት ሴቶች የተለገሱ እንቁላሎችን ወይንም egg donation መጠቀም እድሜያቸው ከፍ ያሉ  ሴቶች የ IVF መሳካት እድልን በእጅጉ ይጨምራል። 

በማረጥ ግዜ ወይንም ከ 45 ዓመት በላይ

አንዲት ሴት በማረጥ ስትጀምር ከ1,000 ያነሱ እንቁላሎች ሊኖራት ይችላል። አንድ ሴት ዕድሜዋ እየገፋ ሲሄድ፣ ያልበሰሉ እንቁላሎች የ FSH ን የመቋቋም አቅም ይጨምራሉ። ጠቃሚየሆኑ እንቁላሎች እየቀነሱ ሲሄዱ እንቁልጢ በራሱ  የኢስትሮጅንና ፕሮግስትሮንን ማመንጨት ይጀምራሉ። ይህ ደግሞ ወደ ማረጥ ይመራዋል  የአንድ ሴት የወር አበባ ዑደት ያበቃል ። 

በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ አንዲት ሴት ማረጥ የሚትደርስበት አማካይ ዕድሜ 52 ዓመት ነው።  ይህም አንድ ሴት ስትወለድ  ምን ያህል እንቁላሎች እንዳሏት እና እንደ የህክምና ሁኔታዎች እና ሌሎች ምክንያቶች ይለያያል።

የእንቁላል ጥራት

እንቁላሎች ቁጥራቸው ከመቀነሱ በተጨማሪ አንድ ሴት  በእድሜ እየገፋች ስትሄድ የጥራት ደረጃቸው ይቀንሳል።

እነዚህ እድሜያቸው ከፍ ያለ  እንቁላሎች ያልተለመዱ ክሮሞሶምች የመያዝ ዕድላቸው ከፍተኛ ነው። ለዚህም ነው ዳውን ሲንድሮም ያለበት ልጅ የመውለድ ዕድሉ እና ሌሎች ያልተለመዱ ሁኔታዎች አንድ ሴት በዕድሜ እየገፋ ሲሄድ ከፍ ያለ ነው። 

ከዚህ በተጨማሪ የፅንስ መጨንገፍ  በዕድሜ የገፉ ሴቶች ዝቅተኛ የወሊድ ምጣኔ ምክንያት ነው።

በመጨረሻም 

የአንድ ሴት  እድሜ የመራባት ችሎታን እና የመውለድ አቅምን በከፍተኛ ደረጃ ይቆጣጠራል ፣ እድሜ የእንቁላልን መጠን መቀነስ ብቻ ሳይሆን ጥራታቸውንም ሊጎዳ ይችላል።

እንደ እርጅና፣ የተለያዩ ቅድሚያ የሚሰጧቸው ነገሮች፣ የሆርሞን ቴራፒ፣ ወይም ለካንሰር ሕክምና መዘጋጀት በመሳሰሉት ምክንያቶች የእንቁላል አቅርቦት እና የመውለድ አቅማቸው የሚያሳስቧቸው ሰዎች ብዙ የስነ ተዋልዶ  አማራጮች አሏቸው።

ስለ እንቁላል ክምችት ወይም ስለ እንቁላል ጥራትሽ ጥያቄዎች ወይም ስጋቶች ካለሽ ፣  የትኞቹ አማራጮች ከአንቺ ጋር  በጣም ተስማሚ እንደሆነ ለመወሰን እና ለመወያየት የማህጸን እና ጽንስ ስፔሻሊስት ሐኪም ጋር መነጋገርዎን ያረጋግጡ። እነዚህን ሐኪሞች የዊኬር እኢቲ መተግበሪያን ከፕለይ ስትፕር በማውረድ አልያም ዌብሳይቱን በመጠቀም የማህጸን እና ጽንስ በተለይ የመካንነንት ሰብ ስፔሻሊስት ሐኪሞችን ማማከር እና ክትትል ማድረግ ይቻላል ለበለጠ መረጃ እና ለየትኛውን ህክምናን በተመለከተ ላለ ጥያቄዎች 9394 ላይ ይደውሉ።