ባክቴሪያል ቫጂኖሲስ (Bacterial Vaginosis)
የሴት ብልት በተፈጥሮው የተለያዩ አይነት ባክቴሪያዎችን ይይዛል። የባክተሪያ ቫጂኖሲስ (Bacterial Vaginosis - BV) በሴቶች የመራቢያ አካል (ብልት) ውስጥ ባሉ ተፈጥሯዊ ባክቴሪያዎች መዛባት ምክንያት የሚከሰት በጣም የተለመደ የሴት ብልት ኢንፌክሽን ነው
። ይህ በሽታ የሚከሰተው ጠቃሚ የሆኑ ባክቴሪያዎች (Lactobacillus) ቁጥር ሲቀንስ እና ጎጂ ባክቴሪያዎች በብዛት ሲራቡ ነው።በተለምዶ ሰውነት በተለያዩ ባክቴሪያዎች መካከል ያለውን ፍጹም ሚዛን ይጠብቃል በዚህም ጎጂ የሆነው ባክተሪያ እንዳያድግ ይከላከላል። ይህ ሚዛን ሲዛባ የባክቴሪያ ቫግኖሲስ ይከሰታል።
የባክቴሪያል ቫጂኖሲስ ምልክቶች
የባክተሪያ ቫግኖሲስ ምልክቶች በአብዛኛው አይታዩም። ነገር ግን በሚከሰትበት ጊዜ የሚከተሉት ምልክቶች ሊስተዋሉ ይችላሉ።
- ከፍተኛ የሆነ የዓሳ ሽታ ያለው፣ ቀጭን፣ ነጭ፣ ግራጫ ወይም አረንጓዴ ቀለም ያለው ፈሳሽ መፍሰስ
- በሚሸኑበት ጊዜ የሚቃጠል ስሜት
- ብልት አካባቢ ማሳከክ ወይም የህመም ስሜት
- አንዳንድ ጊዜ ማሳከክ
መጥፎ ጠረን ያለው የብልት ፈሳሽ የባክተሪያ ቫግኖሲስ ዋና መገለጫ ምልክት ሲሆን ይህም ከግብረስጋ ግንኙነት በኋላ ሽታው ሊጨምር ይችላል።
የባክቴሪያል ቫጂኖሲስ መንስኤ
የባክቴሪያ ቫጂኖሲስ የሚከሰተው ብልት አካባቢ የሚገኙ ባክቴሪያዎች ሚዛን አለመጠበቅ ነው። የላክቶባሲለስ (Lactobacillus) ባክቴሪያ መቀነስ እና የሌሎች ጎጂ ባክቴሪያዎች (እንደ Gardnerella vaginalis) መብዛት። ስለዚህ ሰውነታችን የባክተሪያዎችን ሚዛን እንዳይጠብቅ የሚያደርጉ አጋላጮች ሁሉ ባክቴሪያ ቫግኖሲስ ያስከትላሉ።
የባክቴሪያል ቫጂኖሲስ ተያያዥ አደጋዎች
- ያለጊዜው መውለድ፣ የመራቢያ አካል መቆጣት (PID)
- ለኤችአይቪ (HIV) እንዲሁም ለሌሎች ወሲባዊ ኢንፌክሽኖች (STIs) የመጋለጥ እድልን ይጨምራል።
ለባክቴሪያል ቫጂኖሲስ የሚያጋልጡ ምክንያቶች
- በግብረስጋ ግንኙነት ጊዜ ኮንዶም አለመጠቀም
- ማህጸን ላይ የሚቀመጥ የወሊድ መከላከያ መጠቀም(IUD)
- ፀረ-ባክቴሪያ ንጥረ ነገሮች እና ሽቶ ባለው ሳሙና ብልትን መታጠብ
- ብዙ የወሲብ አጋሮች መኖር
- ነፍሰጡር መሆን
የባክቴሪያል ቫጂኖሲስ ምርመራ
ሐኪሙ የህክምና ታሪኮን በመጠየቅ ከላይ የተጠቀሱትን ምልክቶች ካስተዋለ በኋላ የሚከተሉትን ምርመራዎች ሊያደርግሎት ይችላል።
- ስለ ሕክምና ታሪክ ይጠይቁ፡- ማንኛውም ቀደም ጊዜ የሴት ብልት ኢንፌክሽን ወይም በግብረ ሥጋ ግንኙነት የሚተላለፉ በሽታዎች ተይዘው ከነበር
- አካላዊ ምርመራ፦ በአካል ምርመራ ወቅት ሐኪሙ የኢንፌክሽን ምልክቶችን በእይታ በመመርመር ሁለት ጣቶቹን ብልት ውስጥ በማስገባት በሌላ በኩል ሆዱን በመጫን የህመም ስሜት መኖሩን ሊያረጋግጡ ይችላሉ ።
- የሴት ብልት ፈሳሽ ናሙና ምርመራ፦ ይህ ምርመራ ከብልት ፈሳሽ ናሙና በመውሰድ በማይክሮስኮፕ ባክተሪያውን ለማወቅ ያስችላል። ይህ በሴት ብልት ውስጥ ያለው እፅዋት ከመጠን በላይ የአናይሮቢክ ባክቴሪያ መኖር አለመኖሩን ለማየት ሊደረግ ይችላል። ዶክተሩ የሴት ብልትን ሚስጥሮች ለ "ፍንጭ ሴሎች" ለመተንተን ማይክሮስኮፕ ሊጠቀም ይችላል, በባክቴሪያ የተሸፈኑ የሴት ብልት ሴሎች የባክቴሪያ ቫጋኖሲስን ያመለክታሉ.
- የሴት ብልት ፒኤች፡ በሴት ብልትዎ ውስጥ የፒኤች መመርመሪያን በማስገባት ሐኪሙ የሴት ብልትን አሲድነት ሊወስን ይችላል. ባክቴሪያል ቫጋኖሲስ በሴት ብልት ፒኤች 4.5 ወይም ከዚያ በላይ ይታያል.
የባክቴሪያል ቫጂኖሲስ ሕክምና
የባክቴሪያ ቫጂኖሲስ በሽታ ያለምንም ህክምና በራሱ ሊጠፋ ይችላል።
መድሃኒቶች፦ በሽታውን ለማከም አንቲባዮቲክስ በሐኪሙ ሊታዘዙ ይችላሉ።
- ሜትሮንዳዞል (Metronidazole): በአፍ ወይም በክሬም መልክ።
- ክሊንዳማይሲን (Clindamycin): በክሬም መልክ።
- ሴክኒዳዞል (Secnidazole):
ጠቃሚ ማሳሰቢያ፡ አንቲባዮቲኩን ሙሉ በሙሉ መጨረስ አስፈላጊ ነው፣ህመሙ ቢሻልም ከ 5 እስከ 7 ቀናት ሊወሰድ ይገባል። አለበለዚያ በሽታው ተመልሶ ሊመጣ ይችላል። እነዚህ መድሃኒቶች የሚዋጡ ክኒን ወይም ብልት አካባቢ የሚቀባ ጄል ሊሆን ይችላል።
በሽታው ታክሞ ከሄደ በኋላ እንኳን፣ ብዙ ጊዜ እንደገና ይታያል። ይህ ከተከሰተ ረዘም ላለ ጊዜ አንቲባዮቲክ መውሰድ ያስፈልግዎታል።
IUD እየተጠቀሙ ከሆነ እና ተደጋጋሚ የባክቴሪያ ቫግኖሲስ ከተከሰተ ወደ ሌላ ዓይነት የወሊድ መቆጣጠሪያ ስለመቀየር ከሐኪሙ ጋር መወያየት አለባቸው።
ከጥጥ የተሰራና ሰፋ ያለ የውስጥ ልብስ መልበስ።
- BV በጾታ ሊተላለፍ ስለሚችል የመድሃኒት ማዘዣውን እስኪጨርሱ እና ምልክቶቹ እስኪቀንስ ድረስ የግብረ ሥጋ ግንኙነትን ያስወግዱ። ህክምና እንደሚያስፈልገው ለማወቅ ከዶክተሯ ጋር መማከር ትፈልግ ይሆናል።
- BV ታክሞ ከሄደ በኋላ እንኳን፣ ብዙ ጊዜ እንደገና ይታያል። ይህ ከተከሰተ, በእርግጠኝነት ረዘም ላለ ጊዜ አንቲባዮቲክ መውሰድ ያስፈልግዎታል
- IUD እየተጠቀሙ ከሆነ እና BV መመለሱን ከቀጠለ (ተደጋጋሚ BV) ወደ ሌላ ዓይነት የወሊድ መቆጣጠሪያ ስለመቀየር ከሐኪሙ ጋር መወያየት አለባቸው።
የባክቴሪያል ቫጂኖሲስ ውስብስብ ችግሮች
አንዲት ሴት የባክቴሪያ ቫጂኖሲስ ህመም ተከስቶባት ህክምና ካላገኘች ለተለያዩ ችግሮች ልትጋለጥ ትችላለች። ከነዚህም ዉስጥ፦
- ለተለያዩ የአባላዘር በሽታዎች መጋለጥ
- የዕንቁልጢ፣ የማህጸን ቧንቧ እና የማህጸን በሽታ (PID)
- መካንነት ሊያስከትል ይችላል።
መከላከያ መንገዶች
- የብልት ማጠብ (Douching) ማስቀረት: የሴት ብልትን ውስጠኛ ክፍል በሳሙና ወይም በሌላ ነገር ማጠብ ተፈጥሯዊ ባክቴሪያዎችን ይገድላል።
- ኮንዶም መጠቀም: ከወሲባዊ ጓደኛ ጋር በሚደረግ ግንኙነት ወቅት።
- አነስተኛ የወሲብ ጓደኛ: ብዙ የወሲብ ጓደኛ መያዝ ለበሽታው ሊያጋልጥ ይችላል።
