Galactocele(ጋላክቶሴል)

ጋላክቶሴል ምንድን ነው ?

ጋላክቶሴል በጡት ውስጥ በተለይም ጡት በማጥባት ጊዜ የሚፈጠር በወተት የተሞላ ሲስት ነው። የሚከሰተው የወተት ቧንቧው ሲዘጋ ሲሆን ይህም ወተት እንዲከማች እና ሲስት ይፈጥራል::      

   የጋላክቶሴል መንስኤ

•   የወተት ቱቦዎች

ዋናው ምክንያት ላክቶስታሲስ በመባል የሚታወቀው በጡት ወተት ቱቦዎች ውስጥ ያለው ወተት መቀዛቀዝ ነው። ይህ ሊሆን የቻለው ወተት ከጡት ውስጥ በደንብ ካልፈሰሰ ይህም ወደ ክምችት እና እምቅ ሳይስት እንዲፈጠር ያደርጋል። 

• በቂ ያልሆነ ጡት ማጥባት

አንድ ሕፃን በትክክል ካልጠባ ወይም ጡት ማጥባት ብዙ ጊዜ ካልሆነ ወይም ከተዘለለ ወተት በቧንቧው ውስጥ ሊቆይ እና ለጋላክቶሴል እድገት አስተዋጽኦ ሊያደርግ ይችላል::

• ከፍተኛ የወተት ምርት

ጡቱ ከሚወገደው በላይ ብዙ ወተት የሚያመርት ከሆነ ለ ductal blockage እና cyst ምስረታ አስተዋጽኦ ያደርጋል:: 

• አናቶሚካል ልዩነቶች

በአንዳንድ ሁኔታዎች የወተት ቱቦዎች አወቃቀሩ  የበለጠ ተጋላጭ ያደርጋቸዋል::

• የሆርሞን ተጽእኖዎች

ብዙም ያልተለመደ ቢሆንም፣ እንደ ፕሮላቲን ከመጠን በላይ ወይም  የእርግዝና መከላከያዎችን መጠቀም ያሉ የሆርሞን ምክንያቶች በአንዳንድ ሁኔታዎች ከጋላክቶሴሎች ጋር ተያይዘዋል። 

• የጡት ቀዶ ጥገና ወይም ጉዳት

አልፎ አልፎ ጋላክቶሴሎች ከጡት መጨመር፣መቀነስ ቀዶ ጥገና   በኋላ ሊከሰቱ ይችላሉ።

  የጋላክቶሴል ምልክቶች

• የጡት እብጠት

በጣም የተለመደው ምልክት በጡት ውስጥ ጠንካራ አንዳንዴ ለስላሳ  እብጠቱ ነጠላ ወይም ብዙ ሊሆን ይችላል እና በአንድ ወይም በሁለቱም ጡቶች ውስጥ ሊከሰት ይችላል::

• የመጠን መለዋወጥ

በተለይም የወር አበባ ዑደት ወይም የጡት ማጥባት ሁኔታን በተመለከተ የጋላክቶሴሉ መጠን ሊለወጥ ይችላል::

• ህመም 

ብዙውን ጊዜ ህመም የሌለባቸው ሲሆኑ፣ አንዳንድ ሴቶች በእብጠቱ አካባቢ መጠነኛ ህመም ሊሰማቸው ይችላል። 

• መቅላት ወይም ሙቀት

ጋላክቶሴሉ ከተበከለ በዙሪያው ያለው ቆዳ ወደ ቀይ ሙቅ እና የበለጠ ለስላሳ ሊሆን ይችላል::

• ኢንፌክሽን በሚፈጠርበት ጊዜ ትኩሳት ብርድ ብርድ ማለት እና አጠቃላይ የሰውነት ሕመም ሊከሰት ይችላል:: 

በአንዳንድ ሁኔታዎች ጋላክቶሴል የወተት ፍሰትን ሊያስተጓጉል ይችላል ይህም ከተጎዳው ጡት በማጥባት ላይ ችግር ይፈጥራል::

 የጋላክቶሴል የመመርመሪያ ዘዴዎች

• አልትራሳውንድ   

አልትራሳውንድ በተለይ ለሚያጠቡ ሴቶች የመጀመሪያ ምርጫ ዘዴ ነው። 

•   ማሞግራፊ

ከ30 ዓመት በላይ በሆኑ ሴቶች ላይ ማሞግራፊ እንደ መጀመሪያ የምስል ዘዴ ወይም አጠራጣሪ የአልትራሳውንድ ግኝቶችን ለመገምገም ሊያገለግል ይችላል።  

• ኤፍ ኤን ኤ

ኤፍኤንኤ ፈሳሹን ከሲስቲክ ውስጥ ለማስወጣት ሊያገለግል ይችላል። የተፈለገው ፈሳሽ በተለምዶ ወተት ወይም ነጭ ነው እና  ፕሮቲኖችን ቅባቶችን እና ላክቶስን ሊያሳይ ይችላል:: ኤፍኤንኤ ሁለቱንም ምርመራ እና ህክምና ነው::

• ሳይቶሎጂ

የሳይቲካል ፈሳሽ ወተትን የሚመስሉ ቁሳቁሶችን ኔክሮቲክ ሴሎችን እና እብጠት ሴሎችን ሊያሳይ ይችላል::

 ለጋላክቶሴል የሕክምና አማራጮች

 በተለይም ጡት በማጥባት ወቅት የሚያድጉት፣ ነቅቶ መጠበቅ ብዙ ጊዜ የመጀመሪያው አካሄድ ነው፣ ምክንያቱም በራሳቸው ሊፈቱ ይችላሉ። 

• ኤፍ ኤን ኤ ፈሳሹን ከሲስቲክ ውስጥ ለማውጣት ጥቅም ላይ ሊውል ይችላል ይህም ምልክቶችን ያስወግዳል እና በምርመራው ላይ ይረዳል።

በአንዳንድ ሁኔታዎች የጋላክቶሴልን ቀጣይነት ያለው ፍሳሽ ለማስወጣት የውኃ ማስተላለፊያ ካቴተር ሊቀመጥ ይችላል:: 

• አንቲባዮቲኮች

  ኢንፌክሽኑ ካለበት አንቲባዮቲክስ አስፈላጊ ነው:: 

• የቀዶ ጥገና ሕክምና

የጋላክቶሴልን በቀዶ ጥገና ማስወገድ ብዙም አያስፈልግም ነገርግን ለተወሳሰቡ ጉዳዮች ለምሳሌ ኢንፌክሽን ላለባቸው ወይም ሌሎች ህክምናዎች ውጤታማ በማይሆኑበት ጊዜ ሊታሰብበት ይችላል።

   የጋላክቶሴል የመዳን ዕድል

ጋላክቶሴሎች ብዙውን ጊዜ ጡት ማጥባት ሲቆም በራሳቸው ይፈታሉ፣ የጡት ካንሰር የመያዝ እድልን አይጨምሩም::

ከጡት ማጥባት ጋር የተያያዙ የሆርሞን ለውጦች እየቀነሱ ሲሄዱ አብዛኛው ጋላክቶሴሎች በራሳቸው ይፈታሉ፡፡